[ Page principale | La Bible | la Foi - l'Évangile | Affermissement | Dťfense de la foi | ]

 

 

 

 

 

 


 

 

 

 

 

 

 

 

MIVAVAKA Ö

ďTompoko, mampianara anay hivavakaĒ

† Lioka 11.1

 

 

 

 

 

 

 

S. Fayard

 

 

 

 

 

 

 

ďPrierĒ

Bibles et Publications Chrťtiennes

30, rue Ch‚teauvert ó F-26000 Valence


FIZAHAN-TAKILA

Fampidirana

 

4

  1. Ireo toetoetraníny vavaka

5

††††††††††††††††††††††† Ny tanjony

5

††††††††††††††††††††††† Ireo vokany

7

††††††††††††††††††††††† Aminíiza no tokony hivavahantsika?

 

7

  1. Ahoana no fomba ivavahana?

9

††††††††††††††††††††††† Aminíny fahatsapana ny tsy fahampiantsika

9

††††††††††††††††††††††† Aminíny fitiavana sy aminíny finoana

9

††††††††††††††††††††††† Aminíny fo sy aminíny saina

11

††††††††††††††††††††††† Ombaníny toetra ara-mŰraly mifanaraka aminíizay andrasaníAndriamanitra

 

11

Aminíny anaraníny Tompo Jesoa ary aminíny alalaníny Fanahy Masina

 

 

12

  1. Ireo endrika samihafa isehoaníny vavaka

14

††††††††††††††††††††††† Ny fiderana sy ny fitsaohana

14

††††††††††††††††††††††† Ny fiandrandrana aníAndriamanitra

15

††††††††††††††††††††††† Ny fiaiken-keloka sy ny fanetrentena

16

††††††††††††††††††††††† Ny fangatahana

18

††††††††††††††††††††††† Ireo fisaorana

19

††††††††††††††††††††††† Ny fanelanelanana

20

††††††††††††††††††††††† Ny fiaretan-tory, ny fahononantena sy ny fifadian-kanina

 

 

21

  1. Ny fanatanterahana ny vavaka

23

††††††††††††††††††††††† Manokana fotoana ivavahana

23

††††††††††††††††††††††† Mampitodika ny fontsika aminíAndriamanitra

24

††††††††††††††††††††††† Mandresy ireo fisalasalana sy ny tsy fahazoana ††††††††††††††††††††††† antoka

 

24

††††††††††††††††††††††† Mitoetra ao aminíny fiankinana mandrakariva ††† ††††††††††††††††††††††† aminíny Tompo

 

25

††††††††††††††††††††††† Mandinika sy misaintsaina ny teniníAndriamanitra

 

26

††††††††††††††††††††††† Manoa sy manao izay ankasitrahana eo imasoníny Tompo Jesoa†

 

 

27

  1. Ny ohatra nomeníi Kristy†

 

29

  1. Fehiny: ireo fihevitra mikasika ny vavaka

34

 

 

 

 

Fampidirana

 

Zava-dehibe iankinaníaina ny vavaka, ho aníny mpino. Izy no aina mamelombelona ny fanahy, fanehoana ny finoana, hetsipo noho ny fitiavana, ady ara-panahy. Aminíny alalaníny vavaka no anatonaníny mpino aníAndriamanitra mba hitalaho ny fanampiany, nefa koa mba hisaotra sy hidera Azy. Ny vavaka no anehoaníny mpino ny fiankinany aminíAndriamanitra. Mbola aminíny alalany ihany koa no ijoroany ho vavolombelona fa tsy irery tsy akory ny olombelona eo anivoníizao tontolo izao, fa misy Andriamanitra ary miasa.

 

 


Ireo toetoetraníny vavaka

 

Resaka atao aminíAndriamanitra ny vavaka. Mety hitranga ny hoe olona iray mbola tsy niova fo no mivavaka, ary mamaly azy Andriamanitra[1]. Saingy, raha halalinina kokoa, ny vavaka dia fanehoana ny fiainam-baovao atolotrí Andriamanitra ho aníny olona manankim-po aminy. Ny teny hoe: ďIndro, efa mivavaka izyĒ[2], dia porofoníny fiovam-poníi Paoly. Fifandraisana manokana aminíAndriamanitra izany ny vavaka, miorina aminíny finoana sy ny fitokiana aminíAndriamanitra. Tsy asa natao ho mendri-pankasitrahana ny vavaka, noho izany. Tsy ny hamaroaníny teny[3] tononina no ilaina, fa ny fanatonantsika aníAndriamanitra amim-panajana sy amim-pitiavana.

Tsy asa mifono hery majika tsy akory sanatria, ny vavaka kristiana. Tsy karazana teny majika ilaina averimberina tsy tapaka mba hahazoana fahefana. Ny fomba toy izany, izay tsy misy ifandraisana aminíny teniníAndriamanitra, dia mitovitovy kokoa aminíny fombaníireo fivavahaníny mpanompo sampy. Tsy karazana fampifantohan-tsaina ihany koa ny vavaka, tsy ikatsahana ny hahatafidirana any anaty laliníny tena any, mba hahatrarana aníizay ďtendro avo indrindraĒ mety ho tratra ao. Ho ny ďizahoĒ mibanjina ny ďizahoĒ ihany izany. Tsia, mametraka antsika ho eo anatrehaníAndriamanitra ny vavaka. Tsy irery tsy akory ny mpino iray rehefa mivavaka; miaraka aminíny Andriamaniny izy. Tsy mibanjina ny tenany izy, fa mibanjina aníIlay Andriamaniny.

 

Ny tanjony

 

Mivavaka isika, voalohany indrindra, mba hahazo voninahitra Andriamanitra. Mitombo ao anatintsika ny hetaheta hanaja aníAndriamanitra, rehefa tena manatona Azy marina tokoa, aminíny alalaníny finoana, isika. Noho izany, satria mifamatotra akaiky aminíio hetaheta io isika, dia mivavaka mba hahay hamantatra sy hanatanteraka ny sitraponíAndriamanitra. Rehefa mivavaka isika dia mianatra, tsy ny hanery aníAndriamanitra hanaraka izay heverintsika, fa ny hanoa Azy kosa. Aminíny alalaníny vavaka no itadiavantsika izay ankasitrahiníAndriamanitra, ary manaiky ny hanatanteraka izany isika. ďHatao anie ny sitraponao!Ē: izany no nampianariníi Jesoa holazaintsika, ao aminíilay vavaka modely nomeny ny mpianany.[4] Izy ihany moa no naneho ny ohatra fara tamponíizany, taminíny alalaníny fanekeny ny hazofijaliana.[5]

Mbola ny fifamatorantsika aminíio hetaheta ny hanome voninahitra aníAndriamanitra io ihany, no ivavahantsika mba hahazo fampaherezana manoloana ny ady kristiana sedraintsika,[6] ady ho aníny filazantsara, ady ho soa ho aníny Eglizy sy ny olombelona rehetra.[7]

Mivavaka isika satria mila aníAndriamanitra, mba hanatona Azy sy hitady ny tavany[8]. Faniriana aníAndriamanitra ny vavaka ataontsika, hetaheta ny hiombona Aminy.[9] Samy avy aminíAndriamanitra avokoa na io hetaheta io, na io faniriana io.

 

 

 

Ireo vokany

 

Mamaly ny vavaka asandratríireo zanany Andriamanitra. Fomba roa sosona no anatanterahany izany. Voalohany, omeny azy ireo aloha ny fiadanany ary afahany aminíny fahoriana izy ireo.[10] Azontsika apetraka Aminy ny entantsika rehetra, satria Izy no miahy antsika.[11] Rehefa izany, valianíAndriamanitra aminíizay ny zavatra tena nangatahintsika taminy, raha mifanaraka aminíny sitrapony.[12] Indraindray, tsy mamaly izany eo no ho eo Izy, mba hanamafisana ny finoantsika. Izany no tsy maintsy ananantsika faharetana aminíny vavaka. Ary farany, ďtsiaĒ no avaliníAndriamanitra antsika, rehefa tsy araka izay ankasitrahiny ny fangatahana nataontsika. Ataony mazava ao an-tsaintsika izany fandavany izany, ombaníny fampaherezana hatrany ny finoantsika.[13]

 

Aminíiza no tokony hivavahantsika?

 

Zava-dehibe ny hahalalana hoe iza aminíireo Persona ao aminíAndriamanitra moa no itodihantsika rehefa mivavaka isika.

Tonga avy any an-danitra i Jesoa mba hampahafantatra antsika aníAndriamanitra ho toy ny Raintsika.[14] Noho izany, dia afaka miresaka aminíAndriamanitra toy ny firesaky ny zanaka aminíny rainy isika ankehitriny, ao anatiníny fiombonana aina akaiky dia akaiky sy feno hafaliana. Amim-panajana sy amim-panetrentena no anaovantsika izany, kanefa amim-pahazoana antoka koa fa mandre antsika Izy, eny fa na miambakavaka be ihany aza ny feontsika. Mivavaka aminíny Ray isika aminíny anaraníny Tompo Jesoa[15], ary aminíny alalaníny Fanahy Masina.[16]

Fa mivavaka aminíny Tompo Jesoa ihany koa isika.[17] Izy no Ilay sakaiza ďmifikitra noho ny rahalahyĒ[18], miombom-pahoriana tanteraka aminíireo olony.[19]

Tsy manome ohatra, na ahitana fitaomana hivavaka aminíny Fanahy Masina, ny Testamenta Vaovao. Ampifandrohiziny akaiky dia akaiky kosa anefa ny vavaka sy ny Fanahy Masina. Ny Fanahy Masina no manome fahalalahana ny mpino ho afaka miantso aníAndriamanitra ho Ray. Izy no manome ny fahazoana antoka fa zanakíAndriamanitra marina tokoa izy ireo.[20] Izy no manampy[21] sy manohana azy ireo, ao anatiníny fiainam-bavakíizy ireo. Izy no mametraka ao am-pony ny hetaheta holazaina. Izy no mampiboiboika fiderana aníAndriamanitra avy ao anatiníizy ireo. Ary mbola Izy ihany koa no manome teny hoenti-milaza izany[22], ka mahatonga ny vavaka ataontsika hifanaraka aminíny sitraponíAndriamanitra.


 

2. Ahoana no fomba ivavahana?

 

Hivavaka aminíAndriamanitra ďaminíny fanajana sy fatahoranaĒ[23] isika raha tena mahatsapa ny fahalehibeazany, ny fiandrianany, ary ny fahamasinany. Ny fanetrentena, ny fahatsiarovan-tena ho tsinontsinona, nefa koa ny fahazoana antoka fa tiana sy henoin-teny, ireo no toetra manamarika izay olona mahalala aníAndriamanitra ho Ray.

 

Aminíny fahatsapana ny tsy fahampiantsika

 

Ny fananana ny fahatsapana ny tsy fahampiantsika no iray aminíireo fepetra voalohany indrindra takina raha hivavaka. Tsy mahatsapa ny tokony hiantsoany aníAndriamanitra izay olona milaza hoe: ďManan-karena... aho, ka tsy manan-java-mahory.Ē[24] Manatona ny Ray an-tsitrapo kosa ny mpino mahatsapa ny fahantrany ara-panahy. Miantso aníAndriamanitra mandrakariva izy, dia Ilay Andriamanitra loharanoníny soa rehetra[25], aminíireo trangan-javatra rehetra eo aminíny fiainany. Ary tsy Andriamanitra Izy tenany mihitsy ve moa no zavatra lehibe indrindra ilaintsika?

 

Aminíny fitiavana sy aminíny finoana

 

Misy antsoníAndriamanitra mandrakariva mialoha ny vavaka. Tsy isika tsy akory no mandray voalohany ny fanapahan-kevitra hivavaka, fa Andriamanitra no mitaona antsika hivavaka. Araka izany, dia fahasoavana atolotríAndriamanitra antsika ny mivavaka. Tsy mitsahatra ny manatona antsika Andriamanitra, ary manasa antsika hanatona sy hitia Azy. Io didy ho tia aníAndriamanitra io[26] no manamontsana ny fiheverantsika ho mahavita tena ary miantoka ny fiandohaníny tena vavaka marina.

ďIsika tia, satria Izy efa tia antsika talohaĒ.[27] Tsy maintsy mahatsapa ny fitiavaníAndriamanitra isika, raha mivavaka, ka mandray izany aminíny finoana eo aminíny fiainantsika. Toy inona tokoa moa ny fahasambarana aminíny fahafantarana fa tia antsika Andriamanitra, fa afaka matoky Azy isika, afaka manaiky hotarihiny! Ny fitokiana aminíny fitiavaníAndriamanitra dia mitarika antsika hiantso Azy mandrakariva aminíireo zavatra tsirairay ilaintsika, hamela Azy hiditra an-tsehatra aminíny antsipiriam-piainantsika.

Ampirisihina hangataka aminíny finoana isika,[28] izany hoe aminíny fanaovana fanazarana ara-panahy hamela aníAndriamanitra hiditra an-tsehatra, mba ďhandray an-tananaĒ izay zavatra, araka ny fiheviny. Ny hoe mangataka amim-pinoana izany dia mangataka ombaníny fahafantarana fa te hamaly sy afaka mamaly Andriamanitra, ary noho izany, dia hamaly. Tsy maintsy miorina tsara eo ambony vatolampy isika aminíizany, dia ny vatolampiníny teniníAndriamanitra, ary mametraka ny tokintsika manontolo ao aminíi Jesoa Ilay Vatolampintsika. Ilaina ny ananantsika fahatokiana ny sitraponíAndriamanitra manontolo, fa tsy hametraka fiahiahiana ao an-tsaintsika.[29] Mametraka ny fandresen-dahatra ao anatintsika ny Fanahy Masina, rehefa mangataka aminíny finoana sy araka ny sitraponíAndriamanitra isika, fa efa novaliníAndriamanitra ireo fangatahantsika. Eny, efa novaliny sahady izany na mbola tsy tanteraka akory aza ilay zavatra nangatahana.[30]

 

 

 

 

 

Aminíny fo sy aminíny saina

 

Rehefa mivavaka isika dia tsy maintsy manao izany aminíny fo.[31] Tsy hoe fanomezana vahana ny fihetseham-po tsy akory no tiana hambara aminíizany, fa fanehoana ny zavatra tena ilaina marina sy tsapa. Tsy voatery manambara izay lalina indrindra ao anaty fontsika ao ireo teny aloaky ny vavantsika, ary mety ho fanakonana ny fandavantsika tsy hisokatra aminíAndriamanitra mihitsy aza izy ireny. Tsy ny hevitra tsy akory no entina mivavaka, fa ny tena; tsy izay zavatra fantatra, fa izay zavatra iainana. Tsy maintsy ahitana taratra ny maha izaho ahy ny vavaka, misy fifandrohizana eo amiko sy eo aminy.

Mifanindran-dalana amin'ny hoe ďmivavaka aminíny sainaĒ[32] ny hoe ďmivavaka aminíny foĒ sy ny hoe ďmivavaka aminíny fanahyĒ. Tsy hoe ampanginintsika tsy akory ilay saina nomeníAndriamanitra antsika,[33] rehefa mivavaka isika, fa kosa avela hiasa hanompo ny Tompo mba hahatakatra, amin'ny alalaníny fanampianíny Fanahy Masina, ny hevitríAndriamanitra sy ny sitrapony. Ny hoe mivavaka aminíny saina dia midika hoe fantatsika tsara izay teny tenenintsika, ary mifanaraka aminíny Soratra Masina ny vavaka ataontsika.

 

Ombaníny toetra ara-mŰraly mifanaraka

aminíizay andrasaníAndriamanitra

 

Tsy maintsy ombaníny toetra ara-mŰraly mifanaraka aminíizay andrasaníAndriamanitra ny vavaka ataontsika, mba hohenoiníAndriamanitra. Hitahiry antsika ao anatiníny fanetrentena[34] ny fahatsapana ny fahasoavaníAndriamanitra, ka hahatonga antsika tsy hitoky aminíny heriníny tenantsika fa hiantoraka kosa aminíAndriamanitra.

Tsy maintsy mivavaka amin-kitsimpo[35] ihany koa isika, ombaníny faniriana hankatÚ sy hiaina mifanaraka aminíizany. Azontsika atao mihitsy ny manontany ny tenantsika hoe: ďMoa zavatra tena iriko tokoa ve ity angatahiko ity? Moa zavatra tena andrasako tokoa ve izany?Ē. ďZavatra iray loha no nangatahiko taminíi Jehovah, izany no hotadiavikoĒ.[36] Mahatonga antsika ho mpiombona aminíny asaníAndriamanitra ny vavaka. Mety hotakianíAndriamanitra ny fandraisana anjara mavitrika avy amintsika, mba hamaliany ny vavaka ataontsika. Fampiasana ny vavaka ho fitaovana handosirantsika tsy hanao izay andraikitra tandrify antsika ny tsy fanekentsika aníizany. I Nehemia, ohatra, dia sady nivavaka ho aníny mandaníi Jerosalema no nirotsaka an-tsehatra mihitsy koa taminíny asa fanarenana izany.

Anisaníny iray tena manana ny lanjany aminíireo toetra ara-mŰraly takianíny vavaka ny fahaizana mamela heloka.[37] Misy fiantraikany aminíny vavaka ataontsika ny fanaovantsika an-dolompo, sy ny fananana faka mangidy. Ny fiainantsika manontolo mihitsy, aza, no misy akony eo aminíny fiainam-bavaka ananantsika.[38]

 

Aminíny anaraníny Tompo Jesoa

ary aminíny alalaníny Fanahy Masina

 

Amin'ny anaraníi Jesoa Tompo no tokony ivavahantsika.[39] Mihaino antsika Andriamanitra, noho ny Tompo Jesoa. Midika ho firaisana aminíi Jesoa ny hoe mangataka ďaminíny anaraníi JesoaĒ : iray fisainana aminy, iray faniriana aminy, iray sitrapo aminy. Midika ihany koa ho fanekentsika ny maha Tompo Azy izany, na eo aminíny sehatry ny fihetsehampontsika, na aminíny fisainantsika, na eo aminíny fanapahan-kevitsika, eny, eo aminíny fiainantsika manontolo mihitsy. Amin'ny alalaníi Jesoa irery ihany no ahazoantsika mivavaka aminíAndriamanitra.

Farany, tsy maintsy mivavaka aminíny alalaníny Fanahy isika[40]. Mifanaraka tsara aminíny fisainaníny Fanahy ireo fisainana sy ireo faniriantsika, rehefa mivavaka amin'ny alalaníny Fanahy isika. Ireo zavatry ny Fanahy no mibahana ao amintsika, ary misitraka ny fiombonana aina aminy isika.[41] Tokony hampifantoka ny fijerintsika aminíAndriamanitra isika rehefa miditra eo anatrehany, mba hiasa ao am-pontsika ny Fanahiny, hanafana ny fontsika sy hanetsika azy hivavaka. Afaka ny hivavaka amin-kalalahana aminíizay isika, rehefa izany, vavaka tsy miolakolaka, aminíny fo mafana, ary vavaka manan-kery.


 

3. Ireo endrika samihafa isehoaníny vavaka

 

Zava-dehibe tokoa ny handinihana tsara ny hoe ahoana moa no fomba ivavahantsika, fa zava-dehibe toy izany koa ny fandanjalanjana ny votoatiníny vavaka asandratsika. Ny fiainam-bavaka voalanjalanja dia miseho aminíny endrika maro. Voalohany :

 

Ny fiderana sy ny fitsaohana

 

Mampifantoka ny saintsika aminíAndriamanitra†

 

Koa aoka isika hanatitra ny fanati-piderana amin'ny alalany (Jesoa) ho aníAndriamanitra mandrakariva, dia ny vokatry ny molotra izay manaiky ny anarany.[42]

 

Tsy misy zavatra sarobidy indrindra ao am-poníAndriamanitra mihoatra ny fitsaohana sy ny fiderana ateriníireo zanany. Mitady olona mpivavaka Aminy (mpitsaoka Azy) ny Ray.[43] Izany no tombontsoa manokana ho antsika mandritra ny mandrakizay, ary efa migoka izany sahady isika dieny et an-tany.

Ota iray monja mitambesatra aminíny fieritreretantsika anefa dia efa ampy ho sakana tsy ahafahantsika mitsaoka aníAndriamanitra araka ny tokony ho izy.

Ny hoe midera aníAndriamanitra dia maneho ny fiaikena fa mampitolagaga antsika tokoa Andriamanitra, dia ny momba Azy sy izay ataony. Rehefa manomboka mahatsapa isika fa lehibe sy tsara Andriamanitra, mahagaga ny voninahiny, dia feno fiderana Azy ny vavantsika![44] Mifamatotra aminíny fifaliana ny fiderana, fifalianíny lanitra, izay avy aminíAndriamanitra, ary mahatonga hidera Azy hatrany, eny na ao anatiníny toe-javatra mifanohitra aminíizay mampifaly aza.[45]

Mifanakaiky ihany ny fiderana sy ny fitsaohana. Aminíny fiderana, dia ireo zava-mitranga sy ireo zava-tsoa azontsika no tsiahivintsika, fa ao aminíny fitsaohana kosa, dia miankohoka eo anatrehaníAndriamanitra isika noho ny maha Izy Azy, dia ireo toetrany sy fahatsarŗny; hadinontsika ny momba antsika ary babo ny aminíAndriamanitra sy ny fanambarŗny ao aminíi Kristy isika. Toy ny entaniníny fifaliana tsy hay lazaina sy be voninahitra isika. Ndeha isika hitanisa vitsivitsy aminíireo anton-javatra tokony hiderana sy hitsaohana aníAndriamanitra: ny fahalehibeazany sy ny fiandrianany hita taratra eo aminíny fahariana; ny voninahiny ao aminíny asa Fanavotana; ireo fikasŗny hatraminíizay ka ho mandrakizay, izay mifono fahasoavan-dehibe ho aníny mpino; ny fiainaníny Tompo Jesoa, ny voninahiny ara-mŰraly, ny fitiavany, ireo fahoriana niaretany, ny nahafatesany, ny nitsanganany taminíny maty, ny nanandratana Azy am-boninahitra ho eo an-kavananíAndriamanitra.

Ny fiderana, toy ny fitsaohana, dia sady azo ataoníolon-tokana no azo iarahana aminíny besinimaro, satria ny tena kristiana marina dia isaníny Eglizy, izay tsy hafa fa vadiníi Kristy. Ny Eglizy no mitsaoka aníAndriamanitra, indrindra indrindra mandritra ny fanompoam-pivavahana, rehefa tafavory manodidina ny Tompo Jesoa ireo kristiana. Ny fitsaohana dia setriníny fitiavana izay miboiboika avy ao am-pontsika, aminíny alalaníny Fanahy Masina, ombaníny fisaintsainana ny fitiavaníAndriamanitra. Mametraka aníAndriamanitra ho ivoníny fiainantsika.

 

Ny fiandrandrana aníAndriamanitra

 

Manokatra ny fontsika aminíAndriamanitra

 

Ho anao ny fanginana sy ny fiderana, Andriamanitra any Ziona Ű.[46]

 

Ny hoe miandrandra aníAndriamanitra dia miandry Azy aminíny zavatra rehetra, na ny sakafo izany na ny toerana honenana, na ny tolo-kevitra na ny fiarovana. Tsy inona ny hoe miandrandra aníAndriamanitra fa ny fahalalana fa Izy irery ihany no afaka hameno aníireo tsy ampy eo amintsika, hampahery antsika, hanome fifaliana, hanome antsika fanantenana havaozina mandrakariva.

Manaraka izany, dia midika ho fampanginantsika ny ao anatintsika sy ny manodidina antsika mba hifantoka aminíAndriamanitra izany[47], ka hisokafantsika aminíny fitiavany. Mitaky fotoana sy fisaintsainana lalina[48] ny fidirana ho eo anoloaníAndriamanitra. Mitaona antsika hisintaka lavitra aníireo resadresaka fanao andavanandro sy ny fiahiana aníireo filŗntsika ara-nofo, izany fiandrasantsika amim-panginana aníAndriamanitra izany. Izany indrindra no maha-tsara ny ananantsika fotoana mangina, aminíny fiantombohaníny fotoana ivavahantsika, mba hitodihaníny saintsika hifantoka aminíAndriamanitra.

 

Ny fiaiken-keloka sy ny fanetrentena

 

Mamboraka ireo fahotantsika amin'Andriamanitra

 

Raha miaiky ny fahotantsika isika, dia mahatoky sy marina Izy, ka mamela ny fahotantsika sy manadio antsika ho afaka aminíny tsy fahamarinana rehetra.[49]

 

Mety misy ireo fahotana vitantsika no mitsingerina ao an-tsaina, rehefa mivavaka na mamaky ny teniníAndriamanitra isika. Manana vonjy isika, dia ny fibabohana izany. Ny fibabohana dia fiaraha-manaiky aminíAndriamanitra ny aminíny fahadisoantsika, ary milaza izany aminíny teny. Ilaina ny fanondroana mazava ny fahadisoana natao, rehefa miaiky heloka. Ny hazofijaliana nikoriananíny ra sarobidiníi Kristy no mitamberina ao aníeritreritsika, rehefa manatona aníAndriamanitra mba hiaiky Aminy ny fahotantsika isika.

Raha vao mahatsapa isika fa misy zavatra nataontsika tsy mahafaly aníAndriamanitra, dia tokony ifonana aminy izany, ary miato tsy manohy izany intsony.[50] Ny fiaikena heloka no lafiny mampietry antsika indrindra eo aminíny fiainam-bavaka. Koa matetika isika, noho izany, no miezaka ny hanitsy tena, mialoha ny hanatonantsika aníAndriamanitra. Midika tsy fahalalana ny fahasoavaníAndriamanitra izany! Aoka isika hiverina aminíAndriamanitra aminíio maha isika antsika io, ary hanetry tena tanteraka eo anatrehany rehefa izany. Mahatoky sy marina Izy, ka hanadio antsika ho afaka amin'ny tsy fahamarinana rehetra.[51] Ny fitsaharaníny fanahintsika sy ny fiadananíny Tompo no vokatra entiníny fiaikena aminíAndriamanitra ny heloka vita: ďSambatra ny olona izay voavela ny helony sy voasarona ny fahotanyĒ.[52]

Ny fanetrentena[53], izay mifanakaiky aminíny fiaiken-keloka, dia toe-po izay mitarika antsika hiankohoka eo anatrehaníAndriamanitra, mahatsapa ny tsy fahatanterahana ary manaiky amim-pahatsorana ny vokatríizany. Rehefa manetry tena isika, dia mitsara ny ratsy ary mitsara koa ny tenantsika, mitovy fijery aminíAndriamanitra. Tsy tokony hitarika ho aminíny famoizam-po ny fanetrentena, fa mainka hahatonga antsika hitoky tanteraka aminíny fahasoavaníAndriamanitra irery ihany aza.[54]

 

Ny fangatahana

 

Milaza aminíAndriamanitra aníizay zavatra ilaintsika

 

Aoka ny fivavahana sy ny fifonana mbaminíny fisaorana no hoentinareo manambara ny fangatahanareo aminí Andriamanitra, amin'ny zavatra rehetra. Ary ny fiadananí Andriamanitra, izay mihoatra noho ny fahalalana rehetra, hiaro ny fonareo sy ny hevitrareo ao amin'i Kristy Jesoa.[55]

 

Tsy isalasalana fa ity endri-bavaka iray ity no tena fanao matetika. Ahitana fitalahoana[56], noho ny zavatra mahatery ny tena, ao anatiníireo hataka. Ahitana fangatahana, izay amelarana eo anatrehaníAndriamanitra aníireo zavatra mba tiana ho azo ihany koa izy ireny. Mitondra hafaliana ny fahazoana valiny aminíizay fangatahana natao[57], satria mahatonga antsika hahatsapa mantsy izany fa tena tia antsika tokoa Andriamanitra. Tokony hazava tsara ny hataka ataontsika aminíAndriamanitra. Tokony ho aminíny fomba tsotra no hanaovana izany ary aminíny fitokisana tanteraka. Aoka isika tsy hangataka zavatra mba ďholaniantsika aminíny filŗntsikaĒ[58], fa hangataka kosa mba hiaina ilay tena fahantrana, andraisantsika avy aminíAndriamanitra ny zavatra rehetra ka ahatsapantsika fa fahasoavana avy Aminy avokoa ireny.

Ny taraina dia maneho ny fanaintanana izay entintsika eo aminíny Tompo.[59] Ary ny sento dia manambara ny fihetseham-poníny olona difotry ny alahelo lalina. ReníAndriamanitra izany sento izany, ary raisiny ho toy ny vavaka.[60] Mety ho faniriana miredareda ihany koa no antoníny sento, faniriana lalina.[61] Ny hiaka dia antso maika dia maika ataoníizay mahatsiaro ny tenany ho tapi-dŗlan-kaleha, ary ny fanantenana tokana ho famonjena azy dia Andriamanitra.[62] Hontsa isika rehefa mahatsiaro aníilay hiaka nataoníny Tompo Jesoa teo aminíny hazofijaliana.[63]

 

Ireo fisaorana

 

Misaotra aníAndriamanitra

 

Mahareta amin'ny fivavahana, ka miambena amin'izany amin'ny fisaorana.[64]

 

Mifamatotra tanteraka amin'ny hataka ny fisaorana. Moa misaotra ny Tompo isika rehefa mamaly antsika Izy? Ny fisaorana dia tokony ho lafiky ny vavaka ataontsika.[65] Eny, tokony handrafitra ny fiainantsika manontolo mihitsy aza. ďMisaotra aníAndriamanitra Ray mandrakariva noho ny zavatra rehetraĒ.[66] Toetra anaty io, fiainana mitondra mandrakariva ny mariky ny fankasitrahana aníAndriamanitra, sy ny fiderana vokatríizany. Izany no niainaníny Tompo Jesoa fony tonga olona tet an-tany Izy. TaminíAndriamanitra no nandraisany ny zavatra rehetra, eny fa na ny teny naloaky ny vavany aza.[67] Tsy nisy fitsaharana ny fanandratany taminíny Rainy ny fanehoam-pitiavana sy ny fisaorana Azy.[68]

ďAndriamanitry ny fahasoavana rehetraĒ Izy.[69] Mandray fahazavana hafa ny fiainantsika, raha manaiky io fanambarŗníny teniníAndriamanitra io. Teo aminíny tranga izay tsy nisy dikany tamintsika teo aloha, no indro isehoaníny asaníAndriamanitra sy ny fiheverany feno fitiavana ankehitriny. Mitondra ny voaníny asa mahatalanjona ataoníAndriamanitra avokoa ny andro mifandimby, ary samy misarika antsika hitodika Aminy am-panetrentena sy am-pitiavana avokoa ireny.

Misaotra aníAndriamanitra rehefa mamaly antsika Izy, misaotra Azy noho ireo soa atolony. Na dia ao anatiníny zava-tsarotra aza isika, na dia ao anatiníny fijaliana aza, dia tokony hianatra hisaotra aníAndriamanitra noho ny fitiavany, izay tsapa ao anatiníireo alina lalovantsika.

 

Ny fanelanelanana

 

Milaza mikasika ny hafa amin'Andriamanitra

 

Koa mananatra voalohany indrindra aho mba hatao izay fangatahana, fivavahana, fifonana, fisaorana, ho aníny olona rehetra.[70]

 

Nantsoina hoe ďny fitiavana mandohalikaĒ ny fanelanelanana, na fivavahana ho aníny hafa. Ny fivavahana ho aníny hafa no fomba mivantana iainana sy anamafisana ny fitiavantsika ny rahalahintsika[71]. Mpiara-miasa aminíAndriamanitra izay kristiana mivavaka ho aníny hafa. Manadino ny tenany izy, amin'izany, ary mihevitra ny hafa. Ady[72] mitaky fitozoana ny fitondrana am-bavaka ny hafa.

Ny fitondrana am-bavaka izay rahalahy nanota dia tsy midika velively ho fanamaivanana ny fahadisoana nataony, na fitserana azy. Tsy maintsy mitoetra ho mpankahala ny ratsy hatrany isika.[73] ďMihinana eo amin'ny fitoerana masina ny fanatitra noho ny otaĒ,[74] izany no atao hoe mivavaka ho aníny hafa, izany hoe manetry tena eo anatrehaníAndriamanitra satria nahatezitra Azy.

Izay mivavaka ho aníny rahalahiny dia manao izany noho ny fitiavany azy. Manao izany izy satria fantany fa izy koa dia mba mitafy fahalemena.[75] Tsy zavatra atao am-piavonavonana akory io. Zanaky ny famindrŗmpo ny asa fanelanelanana, ary ohatra nomeníIlay mpisoronabentsika tsy manam-paharoa, dia i Jesoa Kristy Ilay ZanakíAndriamanitra, izany.[76]

 

Ny fiaretan-tory, ny fahononantena sy ny fifadian-kanina

 

Mifehy tena mba ho azoníAndriamanitra ampiasaina malalaka kokoa

 

Fa ianao kosa, raha mivavaka, dia midira ao amin'ny efitranonao, ka rehefa voarindrinao ny varavaranao, dia mivavaha amin'ny Rainao, Izay ao amin'ny mangingina.[77]

 

Misy ihany ny fepetra takiana rehefa hivavaka isika. Ilaina ny fananana tontolo tsy misy tabataba, na ao anaty izany na eny ivelany. Ilaina ny fitokanana ho irery tsy misy mpanelingelina.[78] Misarika ny saintsika hifantoka aminíAndriamanitra ny fifohazaníny ao anatintsika ao, ny fiandrandrantsika aníAndriamanitra, ary ny fiankinana Aminy. Afaka ny hifantoka aminíAndriamanitra toy izany koa isika mandritra ny fiaretan-tory ataoníny vatantsika et ivelany, mandritra ny fotoana tsy ahitan-tory, mandritra ny fotoana mampandamaka am-pandriana noho ny aretina, mandritra ny fotoana efa napetraka hanaovan-javatra kanefa tratraníny samponaÖ

Aoka isika hahay hiato tanteraka rehefa mivavaka. Aoka isika hianatra hametra ny fandaharam-potoanantsika, mba hampifantohana ny saintsika manontolo aminíAndriamanitra.

Ny fahononantena dia miara-dalana amin'ny vavaka. Aminíny fomba ahoana moa no hanehoantsika fa miankina aminíny Tompo tokoa isika, raha toa ka be herehina loatra aminíny fiahiana aníizao fiainana izao? Ilaina ny ananantsika fahononantena mandrakariva. Ilaina ihany koa indraindray ny fanokanana fotoana ifadian-kanina[79], raha toa izany ka mifandraika amina filŗna ao anatintsika mba hiantorahaníny fanahintsika manontolo aminíAndriamanitra[80].

Mahatonga ny tena hanome toerana kokoa ďny zavatra any ambonyĒ[81] ny fifadian-kanina. Mety hahatsiaro tena ho mila fotoana ifadian-kanina ny kristiana, ao anatiníny fotoana isedrany fakŗmpanahy.[82] Manao izany izy mba hikatsahana fatratra ny fanatrehaníAndriamanitra. Afaka manokana fotoana ifadian-kanina koa izy rehefa handray fanapahan-kevitra iray[83], na mba hanamorana ny vavaka ao anatiníireo zava-tsarotra sasantsasany diaviny.[84]

 


 

4. Ny fanatanterahana ny vavaka

 

Ndeha ŗry hezahintsika jerena eto ny sasantsasany amin'ireo vato misakana ny vavaka, sy ireo vahaolana entina misoroka izany.

 

Manokana fotoana ivavahana

 

Zavatra sarotra ny mivavaka, indrindra moa fa ny hoe hanao izany mandrakariva. Tsy maintsy ekentsika tsara izany. ďTsy mahazaka ny miara-miari-tory amiko na dia ora iray ihany aza ianareo!Ē[85] Arakaraka ny mampahavesatra ny vavaka no mahatonga antsika hanamaivana azy. Vokany, misy fihemorana ny fiainam-panahintsika. Mba hialantsika amin'izany ŗry, dia tsy maintsy mahatsapa isika fa Andriamanitra mihitsy no manome antsika ny hetaheta hivavaka.[86] Fanomezana avy aminíAndriamanitra ny vavaka.[87] Aoka horaisintsika izany fanomezana izany, aoka hoekentsika io hetaheta ny hivavaka io, ary aoka isika tsy hihevitra ny hanao zavatra hafa na inona na inona mandritra ny fotoana atokantsika ivavahana.

Aoka isika tsy hihevitra fa hahavita ny hivavaka, raha tsy miezaka ny hanao izany. Tsy vitaníny fanapahan-kevitra fotsiny io fa tena fandaminantsika ny fiainantsika mihitsy mba hanokanana fotoana ivavahana, ary hanaovana izany ara-potoana. Izany no ohatra hitantsika taminíi Daniela sy taminíireo apostoly, ary hamafisiníireo fananarana miverimberina ao aminíireo episitily. Mazava fa ao tokoa ireo sakantsakana, ireo adidy amaníandraikitra, ireo zavatra tokony hataoÖ Kanefa, aoka isika ho hentitra, ombaníny fanampianí Andriamanitra, mba hihazona aníio fotoana natokana ivavahana io. Aoka isika hiandry aníAndriamanitra, fa Izy no handamina ireo olana isan-karazany. Aminíny fotoana ahatsapantsika ny tenantsika ho malemy indrindra no mahatonga antsika hahery, satria mitoetra ao anatintsika ny herin'i Kristy.[88]

 

Mampitodika ny fontsika any aminíAndriamanitra

 

Rehefa mivavaka isika indraindray, dia tsapantsika ny fanatrehaníAndriamanitra, ka mitondra fiadanana sy mampahery ary mampifaly antsika izany. Fa indraindray kosa, zary lasa fahazarana fotsiny ihany koa ny vavaka ataontsika, vavaka mangatsiaka sy tsy misy aina. Toa lavitra antsika Andriamanitra. Zavatra efa nodiaviníireo mpino ao aminíny Testamenta Taloha koa izany. Tsy hoe nitsahatra tsy nivavaka intsony izy ireo rehefa tojo izany, fa nizara izany kosa taminíny Tompo.[89] Ary eo indrindra no fanafaníio olana io.

Aoka homarihina koa fa tsy azo refesina aminíny fihetseham-po tsapantsika eo am-pamaranana ny vavaka tsy akory ny toetraníilay vavaka. Ny fihetsika rehetra baikoiníny fihetseham-po dia mampivaona ny vavaka tsy hanao aníAndriamanitra ho ivony, fa manao ny tenantsika kosa ho ivony. Tsy hoe ny hahatsapantsika tena ho metimety, aorianíny vavaka atao, tsy akory, no tanjoníny vavaka, fa ny mba hahalalantsika kokoa aníAndriamanitra, ny mba hitomboantsika aminíny fahaiza-mamantatra ny sitrapony, ary ny mba hahaizantsika manaja Azy bebe kokoa. Raha ambara indraim-bava dia io no fiainana aníilay antsoiníny Baiboly hoe fatahorana aníAndriamanitra.

 

Mandresy ireo fisalasalana sy ny tsy fahazoana antoka

 

Ny finoana aníAndriamanitra no lohalaharana ao anatiníny vavaka.[90] Ka inona ŗry izany no hatao raha tojo fisalasalana? Misy fanavahana tokony hatao eto: karazany roa ny fisalasalana. Ny iray mampanalavitra aminíAndriamanitra, ary ny iray kosa mitarika hanatona Azy. Ao ny fisalasalana noho ny tsy finoana, ilay fisalasalana tsy mety mino,[91] mandŗ tsy hijery ny zavatra ilaina, ary tsy mety manatona aníi Jesoa. Ota tokony ibabohana sy ialŗna izany. Ilay fisalasalana karazany faharoa kosa dia avy aminíny fahalementsika. Tebiteby lalina anaty izy io, maharary, ary fahalemena manimba ny fanahintsika.[92] Mety ho re maharary na tsia ireo fikorontananíny finoana ireo, ary mety haharitra na hielina ihany. Tsy hitondra tebiteby anaty na fikorontanan-tsaina ho antsika intsony io karazam-pisalasalana faharoa io, raha fantatsika fa fizahan-toetra avelaníny Raintsika, dia Ilay Rainíny fanahy[93], hianjady amintsika izy ireny. Ho zary lasa fomba ahazoantsika miantoraka aminíAndriamanitra aza ireny. Toetra manokaníny finoana izany.

 

Mitoetra mandrakariva ao aminíny

fiankinana aminíny Tompo

 

Sakana iray koa eo aminíny fiainam-bavaka ny fironantsika ho aminíny fahaleovantena. Hadinontsika mora foana ny mivavaka rehefa mandeha tsara ny zava-drehetra. Manalavitra aníAndriamanitra isika, ary te hiaina aminíny herintsika samirery. Rehefa tojo tsy fahombiazana isika vao midodododo miverina amin'ny Tompo. Mila Azy isika amin'ny zavatra rehetra.

Miara-dalana ny fahalemena sy ny finoana, araka ny fomba fiteny. Izay mahatsapa ny tenany ho tena malemy ihany no tena mahay mivavaka. Fantany fa tsy ho tafavoaka mihitsy izy raha aminíny heriníny tenany samirery, hany ka entiny eo aminíAndriamanitra isaníandro isaníandro ny filŗny, na aminíny sehatra inona izany na amin'ny sehatra inona. Manosika azy hivavaka ny fahatsapany tena ho marefo[94], mba handraisany ny vonjy avy aminíny indrafoníny Tompo.

Mety ho tena be herehina koa isika, ka tsy mahita fotoana intsony mba hiarahana aminíAndriamanitra. Tsy voatery hisy hatrany ny fivavahana ao an-tsaina na aminíny teny, fa ny fanahiníny vavaka kosa dia tokony ho eo mandrakariva.[95] Tianíny Tompo hahatsapa lalandava ny fanatrehany isika. Tsy maintsy mitoetra ao amin'ny fitiavany antsika isika, raha te hahatozo mivavaka. Ny fitiavana izay naidiníny Fanahy Masina ao am-pontsika mantsy no heriníny fiainam-bavatsika.[96]

 

Mandinika sy misaintsaina ny teniníAndriamanitra

 

Iray aminíireo fanoitra lehibe nomena ny kristiana hikolokoloany ny fiainam-bavaka ananany, ny famakiana sy ny fisaintsainana ny Soratra Masina. Tsy azo sarahina, toy ny fifohana rivotra sy ny famoahaníny avokavoka izany, ny famakiana ny Baiboly sy ny vavaka.[97] Zava-dehibe ny ihazonana aníio fifandanjana misy eo aminíireo zavatra roa loha ireo io. Ho tonga maina sy tsy misy aina vetivety foana eo ireo izay fatra-pandalina ny Soratra Masina kanefa tsy mivavaka. Ho latsaka tsy ho ela aminíny fanaovana hataka manjavozavo, tsy hita fototra, ary hanolo ny fisainaníAndriamanitra aminíny fisainaníny tenany kosa, ireo izay mivavaka kanefa tsy manokam-potoana amakiana ny teniníAndriamanitra. ďFifampiresahana aminíAndriamanitra ny vavaka ataonao. Andriamanitra no miteny aminao rehefa mamaky ny Teny ianao, ary Andriamanitra kosa no iresahanao rehefa mivavaka ianaoĒ (Md Augustin).

Ny hamantatra bebe kokoa ny Tompo no katsahintsika rehefa mivavaka sy mandinika ny Teniny isika. Manao izany isika mba hitombo hatrany aminíny fanaovana aníizay ankasitrahina eo imasony, sy mba hitomboaníny fitiavantsika Azy. Ny hoe mandinika ny Baiboly dia fanokanana fotoana mba isaintsainana ny teny ao aminíny Soratra Masina, ny heviny, ny endrika samihafa isehoany, ary ny vokany eo amin'ny fiainantsika. Ny Fanahy Masina no mikasika ny fontsika rehefa mandinika ny Baiboly isika, ka manetsika antsika hanandratra fiderana, fisaorana, nefa koa fiaiken-keloka, fivavahana ho aníny hafaÖ Milaza ireo fangatahana vokatry ny famakiana ny Soratra Masina ny vavaka ataontsika, ary mihamahery noho ireo teny fampanantenana avy aminíAndriamanitra.

Ny Soratra Masina dia mitatitra amintsika ny vavaka maro nataoníireo lehilahy sy vehivavy nanana finoana. Misy boky iray manontolo ao aminy, izay saika tsy mirakitra afa-tsy vavaka fotsiny. Tsy inona io fa ny bokiníny Salamo, izay antsoina hoe ivoníny Baiboly. Mampahery antsika ny mamaky sy misaintsaina ireny vavaka voarakitra ao amin'ny Soratra Masina ireny. Ilaintsika mihitsy ny miverina aminíilay vavaka modely nampianariníny Tompo Jesoa ny mpianany,[98] mba hifantoka aminíny votoatiníio vavaka io koa ny vavaka ataontsika.

 

Manoa sy manao izay ankasitrahana

eo imasoníny Tompo Jesoa

 

Ampifandraisiníny apostoly Jaona mazava tsara ny valim-bavaka sy ny fitandremana ny didiníny Tompo.[99] Tsy hoe ny fananantsika fiainam-pankatoavana tsy akory no ianteherantsika mba hamaliana ny vavaka nasandratsika, fa ny fahasoavaníAndriamanitra irery ihany no andrandraintsika aminíizany. Saingy, tsy mamaly ny vavaka ataontsika kosa Andriamanitra, raha toa isika tsy mitady ny hanao izay ankasitrahina eo imasony na tsy mety manoa.[100]

Farany, ny fanoitra lehibe mba hahazoantsika valim-bavaka dia ny fitoerantsika ao amin'i Kristy[101] (ny fiombonana), ny fitoeraníny Teniny ao anatintsika (fankatoavana), ary ny fivavahana amin'ny alalaníny Fanahy Masina.

 


 

5. Ny ohatra nomeníi Kristy

 

Tianay ny hamelatra eo anoloaníny tsirairay ny ohatra nomeníi Kristy, eto am-pamaranana. Namela ohatra mba hotahafintsika Izy[102]. Izy, izay tanteraka, no Ilay olom-bavaka. Noporofoiny tao anatiníireo fampianarany sy teo aminíny fiainany manontolo io anjara asa fototra fonosiníny vavaka io. Nivavaka taminíny Rainy Izy, taminíny toerana rehetra sy taminíny fotoana rehetra,[103] ary nandany alina maro manontolo hivavahana.[104] Ny vavaka no porofoníilay fahatokiany ny Rainy tsy azo hozongozonina, izay no mampiseho ilay fifamatorana aina misy eo Aminy sy ny Ray. Imbetsaka ny filazantsaraníi Lioka, izay manindry ny maha olona Azy, no maneho amintsika aníi Jesoa mivavaka.

 

Ary rehefa natao batisa ny vahoaka rehetra, ary Jesoa koa efa natao batisa sy nivavaka, dia nisokatra ny lanitra; ary ny Fanahy Masina nidina teo amboniny, ka ny endriny dia tahaka ny voromailala; ary nisy feo avy tany an-danitra nanao hoe: Ianao no Zanako malalako, Ianao no sitrako.[105]

 

Mampifandray ny vavaka sy ny Fanahy Masina ireo andininy ireo. Omena aníireo mpino rehetra izay maniry ny hanompo izany ohatra izany. Mivavaka mba hangataka aminíAndriamanitra ny fanampiany, ary mamela ny Fanahy Masina hiasa ao anatintsika.

 

Fa mainka niely bebe kokoa ny lazany, dia niangona ny vahoaka betsaka hihaino Azy sy hositranina taminíny aretiny. Ary niala teo Izy, dia nitoetra tany aníefitra ka nivavaka.[106]

 

Nitady ny fankasitrahaníny Ray, fa tsy ny aníireo vahoaka marobe, ny Tompo. Hahay hitandrina tsy hitady sitraka sy dera mety hahasolafaka azy ny mpanomponí Andriamanitra mahatoky, na dia misongadina eo aminíny fanompoana aza. Hivavaka amin-kafanampo izy mba ho tafatoetra mandrakariva ao aminíny fanetrentena.

Ary taminíizany andro izany dia lasa nankany an-tendrombohitra Jesoa mba hivavaka; ary naharitra nivavaka taminíAndriamanitra nandritra ny alina Izy. Ary nony maraina ny andro, dia nantsoiny hanatona Azy ny mpianany, ka nifidianany roa ambinifolo lahy, izay nataony hoe Apostoly.[107]

 

Entina manambara ny fiombonana ny tendrombohitra, ao aminíny Soratra Masina. Nahoana moa no tsindriana fatratra ny matoanteny hoe mivavaka, ao aminíio andininy io? Noho ilay fanapahan-kevitra lehibe tsy maintsy horaisiny ny ampitsoníio, angaha: ny fifidianana aníireo apostoly roa ambinifolo. Toy izany koa, mila miresaka aminíAndriamanitra ny kristiana, mialoha ny handraisana izay rehetra mety ho fanapahan-kevitra, mba ho Izy no hitari-dalana aminíizany. Toy inona ny† fahasamihafana misy eo aminíny fanapahan-kevitra noraisina vokatry ny fisainantsika samirery, sy ny fanapahan-kevitra noraisina araka ny fitarihaníny Tompo!

 

Ary raha nivavaka tao amin'ny mangingina Jesoa, sady teo aminy ny mpiananyÖ[108]

 

Nivavaka ny Tompo mialoha ny hanontaniany ny mpianany. Tsy maintsy Andriamanitra mihitsy no miasa ao anatiníizy ireo vao afaka ny hahalala izy ireo hoe iza marina moa ity Jesoa ity, ka hanekeníizy ireo ny zara fahoriana tsy maintsy hozakainy. Ny mitory ny Teny dia tokony hiaraka mandrakariva aminíny vavaka ho aníireo izay handre izany.

Ary rehefa tokony ho havaloana taorianíizany teny izany, dia nitondra aníi Petera sy i Jaona ary i Jakoba Izy ka niakatra tany an-tendrombohitra hivavaka.[109]

 

Eo am-pivavahana i Jesoa taminíilay fotoana hisehoaníny voninahiny. Tsy nisy na inona na inona nahasarika Azy hiala taminíilay fiankinana sy fitokiana aminíny Rainy. Tafiditra ao anatiníilay voninahitry ny Tompo ny fanetrentenany, isika kosa anefa mora latsaka aminíny fanandratan-tena.

 

Ary Jesoa nivavaka tao amin'ny fitoerana iray, ka rehefa nitsahatra Izy, dia hoy ny mpianany anankiray taminy: Tompoko, mampianara anay hivavaka.[110]

 

Tombontsoa goavana tokoa izany hoe nandre ny Tompo Jesoa mivavaka! Ny hampianatra antsika hivavaka koa no faniriany. Ny fiainam-bavaka dia miantso fiainam-bavaka, manetsika aníireo mpianany hanahaka Azy izany fihetsiky ny Tompo kanto loatra izany.

 

Ary Izy nihataka taminy tokony ho indray mitora-bato, dia nandohalika ka nivavaka hoe: Raiko Ű, raha sitrakao, dia esory amiko ity kapoaka ity; nefa aoka tsy ny sitrapoko anie no hatao, fa ny Anao. Ary fadiranovana Izy, ka dia nivavaka mafimafy kokoa; ary ny dininy dia tahaka ny ra nipotrapotraka taminíny tany.[111]

 

Ao anatiníizany ady laroina fangorohoroana anaty izany no ampandeferaníny Zanaka ny sitrapony masina manoloana ny sitrapo masiníny Ray. Misongadina ny elanelana misy eo aminíny toetsaintsika sy ny toetsainíny Tompontsika! Miara-miasa hampamirapiratra ny voninahiny avokoa, dia famirapiratana tsy manam-paharoa, ny zavatra rehetra.

 

Raiko Ű, mamelŗ ny helony, fa tsy fantany izay ataony.[112]

 

Izany no teny voalohany raisintsika avy aminíi Jesoa voahombo teo aminíny hazofijaliana. Vavaka izany. Tsy mba ny tenany no noheveriny, fa ny nivavaka ho aníireo mamono Azy no nataony.

 

Raiko Ű, eo an-tananao no atolotro ny fanahiko.[113]

 

Rehefa avy niaritra ny fandaozaníIlay Andriamaniny Izy, araka ny teny fahefatra naloaky ny vavany,[114] dia nanolotra tamim-piadanana ny fanahiny taminíny Rainy. Tenim-pahatokiana tanteraka no teny farany naloaky ny vavany, mialoha ny hahafatesany. Afaka mitoky tanteraka aminíIlay Andriamanitsika sady Raintsika, tahaka Azy ihany koa, isika. Mitantana ny tsirairay aminíireo zanany izay mandalo ny fahafatesana Izy.

 

Dia nanandratra ny tanany (Izy), ka nitsodrano azy. Ary raha mbola nitsodrano azy Izy, dia nisaraka taminy ka nakarina ho any an-danitra.[115]

 

Sady nivavaka no nitso-drano aníireo mpianany ny Tompo Jesoa raha niakatra tany an-danitra. Izy no mpisoronabentsika tsy manam-paharoa any an-danitra, ankehitriny. Mivavaka ho aníireo rehetra mametraka Aminy ny tokiny Izy. Ary ny tena zava-dehibe indrindra angamba, ho aníny fiainantsika am-bavaka, dia ny fahalalana fa mivavaka i Jesoa aminíizao fotoana izao, mivavaka ho anao sy mivavaka ho ahy.[116]


 

6. Fehiny: ireo fihevitra mikasika ny vavaka

 

Ny vavaka dia firesahana malalaka aminíAndriamanitra, toy ny firesahaníny zanakalahy aminíny rainy, ary fangovitana masiníny ďmety matyĒ eo anatrehaníAndriamanitra.

A. Monod

 

Tombondahiny lehibe tokoa ny vavaka. ďEfa sahy niteny taminíny Tompo aho, nefa vovoka sy lavenonaĒ,

hoy i Abrahama.[117]

 

Mora kokoa ny zavatra rehetra rehefa mivavaka,

hoy ny filazaníity zaza anankiray

 

Anaka, aza hafohezina mihitsy ny fihaonanao aminíAndriamanitra, ny maraina mialoha ny hivoahanao ny trano,

hoy i Wilberforce tamin-janany

 

Tsy misy azo ampitahaina amin'ny hery mampiredareda ny fo hanandratra fiderana, raha te hanafaka azy aminíireo fatopatotríizao tontolo izao.

G. V. Wigram

 

Ny fivavahana ho aníny hafa dia milaza fa akaiky kokoa aníAndriamanitra isika, mba hamantatra ireo filŗníny Fiangonana.

J. N. Darby 

 

Aza miresaka ny aminíAndriamanitra mihitsy raha tsy efa niresaka taminíAndriamanitra.

Coleridge


 

Misy asasoratra maro hafa koa manadihady ny lohahevitra izay hitanao tato. Manentana anao izahay hamaky azy ireto:

 

 

Tsy misy valiny ny vavako

 

 

Ny vavaka

 

 

Ireo karazam-bavaka

 

 

Ny fomba famalianíAndriamanitra ny vavaka

 

 

 

 

 



[1] Jona 1. 14

[2] Asa 9. 11

[3] Matio 6. 7

[4] Matio 6. 10

[5] Matio 26. 42

[6] Kolosiana 4. 12; 2 Tesaloniana 3. 1

[7] 2 Tesaloniana 3. 1; 2 Korintiana 11. 28

[8] Hebreo 4. 16; Salamo 27. 8. Tsy hoe fampifantohana ny saina mba hahita ny toetríendrikíAndriamanitra tsy akory ny hoe ďMitady ny tavanyĒ. Tsia, satria Andriamanitra dia Fanahy. Fanompoan-tsampy indray, raha izany no mitranga (Eksodosy 20. 3). Tsy fiandrandrana fahatsapana fihetseham-po mahagaga ihany koa, izay tsy hafa fa fikarohan-tena ihany. Tsy fanantenana fahitana na fisehoana toe-javatra ara-panahy ihany koa. Tsia! Ny hoe ďMitady ny tavanyĒ dia fikatsahana amim-pinoana ny fanatrehaníAndriamanitra, fisaintsainana ny Tompo ary fiantorahana tanteraka aminy.

[9] Salamo 42. 2

[10] Filipiana 4. 7; 1 Samoela 1. 18; Salamo 34. 17

[11] 1 Petera 5. 7

[12] 1 Jaona 5. 14-15

[13] 2 Korintiana 12. 9

[14] Lioka 11. 2; Matio 11. 27; Jaona 17. 26

[15] Jaona 16. 23

[16] Joda 20

[17] 2 Korintiana 12. 8; Asa 7. 59

[18] Ohabolana 18. 24

[19] Isaia 63. 9

[20] Romana 8. 16

[21] Romana 8. 26

[22] 1 Korintiana 2. 12-13

[23] Hebreo 12. 28

[24] Apokalypsy 3. 17

[25] Jakoba 1. 17

[26] Matio 22. 37

[27] 1 Jaona 4. 19

[28] Jakoba 1. 6

[29] Jakoba 1. 8

[30] 1 Jaona 5. 15

[31] Marka 7. 6

[32] 1 Korintiana 14. 15

[33] Daniela 1. 17

[34] 1 Petera 5. 5

[35] Ohabolana 15. 8

[36] Salamo 27. 4

[37] Matio 6. 12

[38] Ohabolana 21. 13; Isaia 58. 9

[39] Jaona 14. 14

[40] Efesiana 6. 18; Joda 20

[41] Romana 8. 5; 2 Korintiana 13. 13

[42] Hebreo 13. 15

[43] Jaona 4. 23

[44] Salamo 71.8

[45] Asa 16. 25; Matio 11. 25

[46] Salamo 65. 1

[47] Matio 6. 6

[48] Mpitoriteny 5. 2

[49] 1 Jaona 1.9

[50] Ohabolana 28. 13

[51] 1 Jaona 1. 9. Tsy maintsy manatona miaiky heloka aminíizay olona noratraintsika koa isika, ombaníny fanonerana ny tsy nety natao, araka izay azo atao (Levitikosy 5. 5; Nomery 5. 7). Ny fiaikena heloka aminíny rahalahy (Jakoba 5. 16) dia mety ho tena fanampiana tokoa hisorohana izay mety ho fahadisoana any aoriana.

[52] Salamo 32. 1

[53] 1 Petera 5. 6

[54] 2 Samoela 16. 12

[55] Filipiana 4. 6,7

[56] Salamo 140. 6; Daniela 9. 17,18

[57] Jaona 16. 24

[58] Jakoba 4. 4

[59] 1 Samoela 1. 16, Salamo 55. 2; Salamo 102

[60] Romana 8. 26

[61] Salamo 119. 131

[62] Jona 2. 3; Salamo 18. 6

[63] Salamo 22. 2; 40. 1

[64] Kolosiana 4. 2

[65] Kolosiana 2. 7; Daniela 6. 10

[66] Efesiana 5. 20

[67] Jaona 8. 28

[68] Jaona 11. 41; Marka 8. 6

[69] 1 Petera 5. 10

[70] 1 Timoty 2. 1

[71] 1 Jaona 5. 16

[72] Kolosiana 4. 12

[73] Romana 12. 9

[74] Levitikosy 10. 17

[75] Hebreo 5. 3

[76] Hebreo 5. 10; 8. 1

[77] Matio 6. 6

[78] Lioka 6. 12; Marka 1.35

[79] Asa 13. 2

[80] Loza mitatao aminíny fifadian-kanina nefa ny mety hahalasa azy ho fireharehana na asa atao hahazoana sitraka aminíAndriamanitra. Mety ho tafaroboka aminíilay antsoina hoe ďfampahorian-tenaĒ ihany koa isika, ka hamehy ny tena tsy hikasika aníizao na izatsy, kanefa manao izany ho haitraitra ihany (Kolosiana 2. 21-23).

[81] Kolosiana 3. 1

[82] Matio 4. 2

[83] Lioka 6. 12; Asa 13. 2

[84] Marka 9. 29

[85] Matio 26. 40

[86] Filipiana 1. 4; 2. 13

[87] Salamo 40. 3

[88] 2 Korintiana 12. 9

[89] Salamo 10. 1; 13. 1

[90] Hebreo 11. 6; Matio 21. 22; Jakoba 1. 6

[91] Jaona 5. 43

[92] Marka 9. 24

[93] Hebreo 12. 9

[94] Salamo 6. 2

[95] 1 Tesaloniana 5. 17

[96] Romana 5. 5

[97] Jakoba (Genesisy 31. 13; 32. 9); Mosesy (Eksodosy 33. 12-13; Nomery 7. 89); Davida (2 Samoela 7. 27); Daniela (Daniela 9. 2-3); Habakoka (Habakoka 3. 2); Ampitahao ihany koa ny Lioka 10. 38-42 sy ny Lioka 11. 1-13.

[98] Matio 6. 9-13

[99] 1 Jaona 3. 22

[100] Isaia 59. 1-2

[101] Jaona 15. 7

[102] 1 Petera 2. 21

[103] Matio 11. 25-27; Jaona 11. 41-42

[104] Matio 14. 23

[105] Lioka 3. 21-22

[106] Lioka 5. 15-16

[107] Lioka 6. 12-13

[108] Lioka 9. 18

[109] Lioka 9. 28

[110] Lioka 11. 1

[111] Lioka 22. 41-42

[112] Lioka 23. 33

[113] Lioka 23. 46

[114] Andriamanitra Ű, Andriamanitra Ű, nahoana no dia mahafoy Ahy Ianao? (Matio 27. 46)

[115] Lioka 24. 50-51

[116] Hebreo 7. 24-26

[117] Genesisy 18. 27