[ Page principale | La Bible | la Foi - l'Évangile | Affermissement | Dťfense de la foi | ]

 

 

 

Inona no atao hoe finoana ?

ďNy marina aminíny finoana no ho velonaĒ

Romana 1. 17: Galatiana 3. 11; Hebreo 10. 38

 

 

 

 

S. Fayard

 

 

 

Bibles et Publications chrťtiennes

30, rue Chateauvert BP 335 F-26003 Valence CEDEX

Fizahan-takila >


 

Inona no atao hoe finoana ?

 

1-                      Ny maha izy azy

 

†† Mino ny TeniníAndriamanitra

 

†† Matoky aníAndriamanitra

 

†† Mankatoa aníAndriamanitra

 

2-                      Ny vontoatiny

 

†† Ny vontoatiníny finoana kristiana dia ny filazantsara

 

†† Ny fototry ny finoana kristiana dia ny Tompo Jesoa

 

3-                      Ny loharano nipoirany

 

†† Ny finoana dia avy aminíny fihainoana ny TeniníAndriamanitra

 

†† Ny finoana dia avy aminíny asaníny Fanahy Masina ao am-pontsika

 

4-                      Ny vokany

 

†† Ny fanamarinana

 

†† Ny fiainana mandrakizay

 

†† Ny fanomezana ny Fanahy Masina

 

†† Ny fotoaníny finoana kristiana

 

5-                      Ny finoana iainana

 

†† Ny finoana dia mamokatra asa tsara

 

†† Ny fiainana aminíny finoana

 

†† Ny fahasahianíny finoana

 

†† Ny fisedrana ny finoana

 

†† Ny tomponíny finoana

 

6-                      Famaranana

 

†† Manapa-kevitra ho aníI Kristy

 

†† Ny finoana, ny fanantenana sy ny fitiavana

 

7-                      Fanontaniana miverimberina matetika

 

†† Zavatra azoníny siansa antoka sy ny zavatra azoníny finoana kristiana antoka

 

†† Finoana sy saina

 

†† Finoana sy fihetseham-po

 

†† Ampy ve ny mandeha an-kitsim-po?

 

 


 

Inona no atao hoe finoana[1]?

 

Fa izay manatona aníAndriamanitra dia tsy maintsy mino fa misy Izy[2].

 

Marina fa ny antom-piainaníny olombelona dia ny hifandray aminíireo toa azy, kanefa mialoha izany, dia ny hifandray aminíAndriamanitra, Izy izay loharanoníny fiainana sy ny fahasambarana.

Indrisy anefa, manasaraka antsika aminy ny fahotana tany am-boalohany, taminíny tsy natokisantsika Azy sy ny fanandratantsika tena, mba hiezahana hiala aminíny tsy maintsy hankatoavana ilay Mpahary. Raha tsy misy ny finoana, dia tsy afaka mihintsy ny hifandray aminíAndriamanitra isika, tsy afaka ny tena hahalala[3] marina Ilay Andriamanitra velona sy marina[4].

Tsy refesi-mandidy aminíny fomba fiasaníny fitiavany Andriamanitra, ary nanana fanafana hitsaboana ny toerana misy antsika izy, izay fiatahana sy fikomiana aminy. Indro fa misy varavarana tery, izay tsy maintsy hamelana ny hambo hiaina sy hahita fahasambarana tsy misy aníAndriamanitra, izay haroso eo anoloaníny tsirairay. Io varavarana io no manokatra ny lŗlaníny finoana, izay feno fanetren-tena sy fahatokisana tsy misy fihambahambana ny maha Izy azy aníAndriamanitra, sy ny hafatra feno fiainana nampitondrainy aníi Jesoa Kristy.

Ny mino ihany izany no hany lŗlana hidirana aminíny fahamarinana, na ireo tsotra indrindra na ireo avo lenta indrindra, momba ny fiainana ao aminíAndriamanitra. Mino fotsiny ihany, eny, satria Andriamanitra dia marina. Aminíny finoana no ahitaníny zaza izany fifandraisana vaovao aminíny Andriamaniny izany, toa aníireo olona rehetra izay maniry am-panentrentena ny hanatona aníAndriamanitra, hiala aminíny fitsarana sy hiditra aminíny fiombonana feno fahasambarana miaraka Aminy.


 

1.                       Ny maha izy azy

Aminíny lafiny iray, dia azo lazaina fa voatery hanana finoana ny tsirairay, aminíny fahatokisany olon-kafa, aminíny fandraisany ny fanambarŗníny olona[5]. Tsy hisy fiaraha-monina raha tsy izany. Fa lehibe lavitra noho izany ny finoana kristiana, satria mametraka ny fitokisany aminíAndriamanitra izy. Miorina aminíizay maha Izy Azy aníAndriamanitra izy sy aminíny zavatra nataony.

Mba hanazavana ny atao hoe finoana kristiana, dia inty misy tantara kely iray: ďMisy zaza vitsivitsy tonga hihaino ny Baiboly manoloana ahy. Anio izahay dia tokony hiresaka momba ny finoana. Tsy nataoko hitany ny nanafenako teny an-tanako ny lakileníny fiarako. Dia nahinjitro ny tŗnako mihidy, sady nanontany aho hoe: Inona no ato an-tŗnako? Tsy nisy namaly. Dia hoy aho taminíizy ireo: ďAto an-tŗnako dia misy lakileĒ. Niova kely indray ny fomba namerenako nametraka ilay fanontaniana: ďIza no mahalala ny zavatra ato an-tŗnako?Ē Niandry kely, dia namaly ilay zandriny indrindra hoe: ďIzahoĒ ary nampiany hoe: ďMisy lakile aoĒ. Novohaiko ny tŗnako ary hitaníny ankizy rehetra ilay lakile. Ilay zaza namaly dia nahalala ny teny an-tŗnako talohaníny hahitany azy satria natoky ahy izy. Ny sasany kosa dia mbola nanontany tena foana mandra-pahitany ilay lakile.Ē

Io tantara kely io dia manoritra lohahevitra maromaro momba ny finoana:

-   Mino ny fanambarŗníny olona iray

-   Matoky azy

-   Misy zavatra inoana

-   Ny finoana dia mahalala alohaníny hahitana

-   Indray andro any, dia hovŗna ho fahitana[6] ny finoanaÖ

Alohaníny hijerena antsipiriany ny sasantsasany aminíireo lafiny samihafa ireo, dia ndeha holazaina fohifohy ny toetra tsy anananíny finoana:

Ny finoana dia tsy midika hoe minomino foana. Ny hoe mino dia tsy midika hoe mety hambakaina na tsy manan-tsaina hanadihady sy hanakiana. Ny tena finoana dia fananan-kevitra mirindra satria miankina aminíny teny fampanantenaníAndriamanitra sy ny tsy fivadihany.

Manaraka izany, ny finoana dia tsy midika hoe fiheverana ny zava-drehetra ho tsara na fikatsahana ny tonga lafatra. Ny finoana dia tsy endriky ny saina mihevitra tsy aminíantony ny zava-drehetra ho tsara, fanantenana tsy azo hozongozonina fa, na dia eo aza ny olana, dia tsy maintsy ho tsara ihany ny fiafaraníny zavatra rehetra. Ny hoe ďmanŗna finoanaĒ dia azo adika hoe ďAza manaiky ho kivyĒ aminíizay fomba fijery izay. Ny mpino dia tsy minia tsy mahita ny zava-misy, fa kosa matoky aníAndriamanitra.

Ny finoana dia tsy fomba fitaizana manokana, na fanekena riba na fanatontosana fombafomba ara-pivavahana. Tsy fitadiavana fihetanam-po ara-panahy na ara-pinoana koa izy.

Mino ny TeniníAndriamanitra

Izay nandray ny fanambarŗny (ny fanambarŗníi Jesoa) dia nanisy tombo-kase(nanamarina) fa marina Andriamanitra[7]

 

ďNy finoana ny teniníAndriamanitra, toy ny finoana ny fanambarŗníolona iray, dia azo faritana aminíny hoe fanekena ny fijoroana ho vavolombelona iray ho toy ny marina. Fa ny maha samihafa azy aminíny finoana ny teniníolona iray, rehefa mandray ny teniníAndriamanitra, dia miasa io teny io, aminíny alalaníny Fanahy Masina, ary mahatonga fiovŗna tanteraka ara-moraly, fahateraham-baovao, fiainam-baovao. Fiovŗna toy inona re izany! Tsapa fa marina Andriamanitra. Eo aminíny fahazavaníny fanatrehaníAndriamanitra ny tenaĒ (J.N.Darby).

Marina tokoa fa niteny Andriamanitra ary nampanoratra ny teniny ao anaty Baiboly, izay teniníAndriamanitra. Noho izany, dia misy dikany lehibe tokoa ny famakiana ny Baiboly, mba handraisana ireo fanambarŗna ao aminy, mino izay lazainy satria milaza ny marina izy. Aminíio teny io no tokony hiorenaníny finoantsika, fa tsy aminíny fihetseham-po na traikefa na oviana na oviana.

Ny finoana dia mitarika ho aminíny zavatra azo antoka, aminíny faharesen-dahatra am-pahatoniana fa izay lazainíAndriamanitra dia tena marina tokoa. Aminíny fomba fiteny mahazatra, rehefa milaza hoe: ďMino ahoĒ, dia zavatra mety ho avy no lazaina fa tsy tena azo antoka hoe ho avy io zavatra io. Ao aminíny Baiboly kosa, ny finoana dia manambara zavatra tena azo antoka, fahatokiana tanteraka[8]. ďNy finoana no fahatokiana ny aminíny zavatra antenaina, fanehoana ny zavatra tsy hitaĒ[9]. Ny Fanahy Masina no manome antsika io fiadanana anaty io, io fahazoana antoka io fa ny teny fampanantenaníAndriamanitra dia ho antsika, ho ahy. ďNy Fanahy dia miara-milaza aminíny fanahintsika fa zanakíAndriamanitra isikaĒ[10].

Mitoky aminíAndriamanitra

Ny saina tsy miovaova dia harovanao ao aminíny fiadanana tanteraka, satria matoky Anao izy. Matokia aníi Jehovah mandrakizay[11].

Ny lafiny iray hafa aminíny finoana kristiana dia ny fahatokiana aníAndriamanitra. Fahatokiana voadinika io, fahatokianíolona izay tsy miankina aminíny sainy fa aminíny fahendreníAndriamanitra, aminíny fahatsarany sy ny tsy fivadihany. Ny fahatokiana aníAndriamanitra no vontoatiníny finoana kristiana. Manome ny mpino ny tena hajany izany, satria ny matoky aníAndriamanitra no ahazoana mahita Azy, mifanerasera aminy, miombona aminy.

Ny matoky aníAndriamanitra, voalohany indrindra, dia mametraka ny fiainako aminy. Rehefa tsapako fa tena meloka aho, ny hany azoko hatao dia ny matoky ny fahasoavany. Rehefa tsapa fa tena very marina aho ary tsy ho tafavoaka aminíny heriníny tenako fotsiny, dia miandrandra ny Tompo Jesoa, Ilay Mpamonjy ahy, aho.

Ny matoky aníAndriamanitra, manaraka izany, dia ny miandrandra Azy, miandry Azy hiasa aminíny fiainako. Ny fitadiavana fiankinana aminíolombelona dia mifanohitra tanteraka aminíny finoana aníAndriamanitra. Aoka isika hianatra, aminíny vavaka, hametraka ny zavatra rehetra eo aminíny Tompo, ny zavatra diavintsika, ny fahoriantsika, ny asantsika, ny hoavintsika, ny ankohonantsika ary koa ny asaníny Tompo. Io fitodihana feno fahatokiana aminíAndriamanitra io dia mitondra fiadanam-po, fahatoniana ao anaty fisedrana ary na dia eo anoloaníny fahafatesana aza.

Mitoky aminíAndriamanitra ny kristiana, ary mitoky aminíi Jesoa koa[12].

Mankatoa aníAndriamanitra

Izay mino ny Zanaka manana fiainana mandrakizay; fa izay tsy mino ny Zanaka dia tsy hahita fiainana, fa ny fahatezeraníAndriamanitra no mitoetra eo aminy[13].

Ny zavatra fahatelo mamaritra ny finoana kristiana, izay angamba tsy dia fantatra loatra, dia ny fankatoavana. Raha manome fanafody ahy ny dokotera, tsy ampy ny finoana fa handaitra io fanafody io, tsy maintsy haniko koa io fanafody nandidiany ahy io, mba hahasitrana ahy. Rehefa avy niaiky fa marina ny teny fampanantenaníAndriamanitra, ary azo itokisana Andriamanitra, dia tsy maintsy mandroso, tsy maintsy mankatoa. Ankoatríizany, raha mitoky marina aminíAndriamanitra isika, dia hanao izay lazainy amintsika. Aminíizay, ny mino dia valinteny manokana omenao ny fanasaníAndriamanitra. Izany no valinteniníolona iray izay mibebaka, izay manaiky fa tratríilay ďaretinaĒ mahafaty atao hoe ota ary manaiky ny zavatra atolotríAndriamanitra hamonjena azy.

Ny mino izany dia hetsiky ny fontsika, ny tena anatintsika lalina any, mitodika aminíAndriamanitra satria ekentsika ny fanehoany fitiavana ary matoky Azy isika. Tsy fahalalana ara-tsaina fotsiny ŗry izany, izay hoe hamirapiratra ao an-tsaintsika ao nefa tsy hanova ny fiainantsika akory. Tsia, ny finoana dia mampitodika ny maha-isika antsika tanteraka any aminíAndriamanitra. Izany dia faharesen-dahatra (eritreritro), fahatokiana (fihetseham-poko), fankatoavana (sitrapoko).


 

2.      Ny vontoatiny

Aminíizao vaninandro iainantsika izao dia matetika loatra ny finoana no maka endriky ny finoana manjavozavo, tsy misy vontoatiny, fihetseham-po tsy misy rafitra. Kanefa ny finoana kristiana dia manam-pototra ary misy vontoatiny. Ny fotony, dia Jesoa Kristy; ny vontoatiny, dia ny filazantsara, ny vaovao mahafaly milaza hoe ďtonga tetỳ amboniníny tany Kristy Jesoa hamonjy ny mpanotaĒ[14]. Tsy hoe hanaikinaiky fahatany akory, fa mino izay ambaraníAndriamanitra ao aminíny Baiboly. Noho izany, ďny finoana dia mifamatotra lalina aminíny Teny toy ny hifamatoraníny tanamasoandro aminíny masoandro izay manome azyĒ (Jean Calvin).

Ny vontoatiníny finoana kristiana dia ny filazantsara

Ary ampahafantariko anareo, ry rahalahy, ny filazantsara izay notoriko taminareo sy noraisinareo sady iorenanareo, izay amonjena anareo koa, raha tananareo tsara araka izay teny notoriko taminareo, raha tsy nino foana ianareo. Fa natolotro anareo ho isaníny zavatra voalohany indrindra ilay noraisiko, dia izao: Kristy maty noho ny fahotantsika araka ny Soratra Masina, dia nalevina, ary natsangana taminíny andro fahatelo araka ny Soratra Masina[15].

Ny filazantsara, ny vaovao mahafaly momba ny famonjena, izany no fanambarŗna fa tonga tetỳ aminíity tany ity i Jesoa Kristy, tonga olona Izy, Ilay ZanakíAndriamanitra masina. Niaina tao aminíny taniníny Isiraely Izy, taminíny niandohaníny vaninandro nomena ny anarany. Dia maty noho ny fahotantsika Izy, ary nentiny ny fanamelohana tokony ho antsika. Dia nalevina Izy ary nitsangana taminíny maty afaka telo andro. Ankehitriny, dia velona mandrakizay Izy, nasandratra am-boninahitra eo akaikiníAndriamanitra Rainy, ary manome ny fiainany ho aníireo rehetra mitoky aminy ho famelan-keloka. Tsy ho ela dia hiverina indray Izy haka ho eo akaikiny, any an-danitra, ireo rehetra izay nino Azy.

Ny fototry ny finoana kristiana dia ny Tompo Jesoa

Izaho (hoy i Jesoa) no lŗlana sy fahamarinana ary fiainana; tsy misy olona mankany aminíny Ray afa-tsy aminíny alalako[16].

Ny mino izany dia mino izay ambaraníny Baiboly momba aníi Jesoa Kristy. Andriamanitra dia naseho tanteraka tao aminíi Jesoa. Ny fototry ny finoana, dia tsy fahamarinana sasantsasany fa ny Fahamarinana niainana taminíny olona velona iray, dia ny Tompo Jesoa Kristy.

Ny momba ny Tompo Jesoa Olona no mameno ny Soratra Masina[17], hany ka rehefa mamaky ny Baiboly isika, dia Izy aloha no tokony ho karohina. Ny fotom-pampianarana kristiana dia tsy fitambarana fahamarinana saro-takarina tsy misy ifandraisany aminíny fiainantsika andavanandro tsy akory. Fa kosa fanambarŗna ny fihevitríAndriamanitra momba ny fiainantsika ary mifandray aminíny tenaníi Kristy. Ny ivoníny hafatra ambaraníny Baiboly dia ny voninahitríi Kristy. Miainga aminíizay daholo ny zavatra rehetra.


 

3- Ny loharano nipoirany

Ilaina ny manoritra fa ny finoana dia tsy avy aminíny olombelona fa avy aminíAndriamanitra. Marina fa ny finoana dia fifandraisaníny mpino sy Andriamanitra, kanefa Andriamanitra kosa no mitana ny voalohan-daharana aminíizany. Izy no manomboka izany aminíny fanoratany ny teniny ao am-pontsika ary aminíny ampiharany aníizany ao an-tsaintsika aminíny alalaníny Fanahiny.

Ny finoana dia avy aminíny fihainoana ny TeniníAndriamanitra

Ny finoana dia avy aminíny toriteny, ary ny toriteny kosa avy aminíny teniníi Kristy[18].

Rehefa nandray ny teniníAndriamanitra izay notorinay ianareo dia tsy noraisinareo ho teniníolona, fa araka izay marina, dia ny teniníAndriamanitra izay miasa ao anatinareo[19].

Efa hitantsika fa ny finoana dia azo faritana aminíny hoe fandraisana ny TeniníAndriamanitra, kanefa tokony ho azo koa fa ny TeniníAndriamanitra no mampisy ny finoana. Tsy misy finoana raha tsy misy ny fanambarŗníAndriamanitra. Hany ka ny finoana mandray ny TeniníAndriamanitra, aminíny andinin-tSoratra Masina sasany, dia raisina ho toy io teny io[20]. Noho izany, ny zava-miafina ny aminíny finoana[21] dia manambara ny fikambananíireo fahamarinana azoníny finoana kristiana. Nafenina izy ireo taloha fa ankehitriny, dia nambaraníAndriamanitra taminíny alalaníny Fanahiny, ao aminíny teny voasoratra: ny Baiboly.

Ny finoana dia avy aminíny asaníny Fanahy Masina ao am-pontsika

Raha misy olona tsy ateraky ny rano sy ny Fanahy, dia tsy mahazo miditra aminíny fanjakŗníAndriamanitra izy[22].

Rehefa tonga kristiana isika, ny dingana voalohany ataoníny finoantsika dia ny mandray ny Tompo Jesoa. Tena valinteny manokana tokoa izany, fanapahan-kevitra avy amintsika fa hino aníi Kristy. Nefa amboniníizany fanapahan-kevitra izany, dia mahatsikarika ihany isika fa asaníny fahasoavaníAndriamanitra no manintona antsika hanatona ny Zanaka[23]. Tsy voazavaníny voambolana ampiasainíolombelona ihany ny finoana kristiana. Mba hinoana, dia tsy maintsy miasa ao anatiníny fontsika lalina ao ny Fanahy Masina. Mba hamokaraníio TeniníAndriamanitra io ny finoana, dia tsy maintsy homaniníny Fanahy Masina isika handray azy. Izany no fahaterahana aminíny alalaníny Fanahy.

Ny Testamenta Vaovao dia mampianatra mazava fa ny finoana aníi Kristy dia tsy avy aminíny olombelona[24]. Ny ota sy Satana dia nanajamba ilay olona lavo. Tsy afaka hahatsikaritra intsony izy, aminíny fijoroana vavolombelona nataoníi Kristy sy ny apostoly, ny fahamarinaníAndriamanitra, ary tsy afaka ny hanatona aníi Kristy raha tsy hazavainíny Fanahy masina. Ny finoana mamonjy dia avy aminíAndriamanitra[25].

Tsy azo sarahina izany ny fitoriana ny Teny sy ny asaníny Fanahy Masina. Aminíny alalaníny Fanahy Masina no hiasaníAndriamanitra ao an-tsaintsika mba hampifantoka antsika aminíny hafatra omeníny baiboly, mba hahazoantsika izany, mba hankatoavantsika Azy[26]. Na izany aza, tsy manala ny andraikitsika handray ny Teny izay tonga amintsika aminíny alalaníny FanahiníAndriamanitra izany. Ny hamoram-poníAndriamanitra no manosika antsika hibebaka[27]; miteny indray mandeha, indroa[28] Andriamanitra: andraikitsika izany ny mihaino, ny mandray, ny mankatoa.


 

4- Ny vokany

Efa hitantsika izany ny maha zava-dehibe ny finoana, izay soritaníny andinin-tSoratra Masina maro[29].

Ny fahasoavaníAndriamanitra no loharanom-pamonjena ho antsika. Ny finoana no fitaovana, fantsona andraisantsika izany. Ny finoana koa no amelomaníAndriamanitra antsika isaníandro sy ampandehanany antsika manoloana Azy. Ny finoana no mampiray antsika aminíilay Kristy natsangana taminíny maty, Izay manome antsika ny zavatra rehetra azony taminíny nahafatesany sy ny nitsanganany taminíny maty, indrindra ny famelŗn-keloka, ny fahamarinana ary ny fiainana mandrakizay. Izany fahasoavana rehetra izany dia antsika aminíny alalaníny finoana. Tsy azo sarahina aminíny tenaníi Kristy izany. Ndeha hitanisa sasantsasany isika:

Ny fanamarinana

Mba ho marina Izy (Andriamanitra) sady hanamarina izay manana finoana aníi Jesoa[30].

Ny manamarina ny tena, dia ny fandraisana ny famelŗn-keloka ary ny fanambarŗníAndriamanitra fa marina ianao. Io toeram-baovao manoloana aníAndriamanitra io no manokatra ny varavarana ahazoana ny fitahiana rehetra ampanantenainíAndriamanitra ny mino, fitahiana izay tonga hatrany aminíny fiaraha-mizara ny voninahiny aminíi Kristy[31].

Ahoana moa, isika izay mpanota, no mety ho hamarinina, nefa ny fahamarinaníAndriamanitra dia mitaky ny famaizana ireo fahadisoana nataontsika? Ny valiny, dia satria i Kristy no nandray ny fanamelohana mendrika antsika raha nisolo voina ny fahotaníireo rehetra matoky Azy Izy, teo aminíny hazofijaliana. Ankehitriny Andriamanitra dia manamarina maimaimpoana izay matoky aníi Jesoa, noho ny fahasoavany[32].

Ny finoana ihany no hany lalana hisitrahana izany fanamarinana maimaimpoana omeníAndriamanitra izany. Azy irery ihany ny voninahitra noho ny famonjena antsika. Ny fitiavana hanampy asa ny finoana, toy ny hoe anjara biriky mba hankasitraníAndriamanitra anao, dia fieritreretana fa tsy ampy ny nahafatesaníi Jesoa. Faniratsirana aníAndriamanitra izany!

Na i Kristy no Mpamonjy ahy manokana sy hany Mpamonjy, na tsy Mpamonjy mihitsy Izy. Raha toa aho mieritreritra fa misy zavatra ao anatiko ao ahazoako sitraka aminíAndriamanitra, na dia mahonon-tena, marina, mivavaka aza aho, dia mbola eo ambany ozoníAndriamanitra ihany[33]. Tanam-poana no entiníny finoana mahavonjy eo anatrehaníi Kristy, mba hiantehitra tanteraka aminíny famindrampony sy ny fahasoavany. Eo noho eo dia ambaraníAndriamanitra fa marina aho. Ataony izany, raha vao mandray aníi Kristy ho Mpamonjiko aho, ary ho mandrakizay izany. ďKoa aminíizany, satria efa nohamarinina taminíny finoana isika, dia aoka isika hanana fihavanana aminíAndriamanitra aminíny alalaníi Jesoa Kristy TompontsikaĒ[34].

Ny fiainana mandrakizay

Izany no nosoratako aminareo, izay mino ny anaraníny ZanakíAndriamanitra, mba ho fantatrareo fa manana fiainana mandrakizay ianareo[35].

Ny fiainana mandrakizay dia miantomboka aminíny fahateraham-baovao ary tsy hifarana mihitsy. Asaníny Fanahy Masina izany ao anatiníny olona izay mihaino sy mino. Aminíny alalany no hizaraníny mpino fiainana miaraka aminíi Jesoa. Jesoa Izy tenany koa no fiainana mandrakizay, ary tsy azo sarahina aminy, na aminíny finoana Azy[36], izany fiainana izany.

Ny fiainana mandrakizay, dia tsy fiainana tsy misy fahataperany ihany, fa fiainam-baovao, fiainana misy fiombonana aminíAndriamanitra, fidirana any aminíny fanjakŗníAndriamanitra, fisitrahana fahamarinana tsy hita maso, fahalalana koa aníAndriamanitra[37].

Ny fanomezana ny Fanahy Masina

Mba horaisintsika aminíny finoana ny teny fikasana ny aminíny Fanahy[38].

Rehefa nasandratra ho eo an-tŗnaníankavananíAndriamanitra ny Tompo Jesoa, dia nandefa ny Fanahy Masina, ny androníny Pentekosta[39]. Nataoníny Fanahy batisa ny mpino mba ho vatana iray, mba hamorona ny Eglizy vao miforona. Hatraminíizay, izay rehetra mpino mandray ny Tompo Jesoa ho Mpamonjy azy manokana, dia mandray ny Fanahy Masina. Aminíny fanomezana io Fanahy Masina io no mahatonga azy ho isaníny Eglizy, izay tenaníi Kristy. Ny Fanahy Masina no manisy tombo-kase ny mpino, mba ho marika fa aníny Tompo Jesoa ho mandrakizay izy. Ny tombo-kaseníny Fanahy Masina dia fitahiana hafa noho ny fahateraham-baovao[40], kanefa dia mifamatotra akaiky izy roa ireo.

Mandritra ny vanim-potoana kristiana izany, dia tsy mila mangataka ny fanomezana ny Fanahy Masina isika, na hitady zavatra manokana[41] ho toy ny marika fa nandray Azy. Fa kosa, na aminíizany na amin-javatra hafa, mitoky aminíny TeniníAndriamanitra irery ihany, izay mampanantena ny Fanahy Masina noho ny finoana mihaino sy mandray[42].

Ny vaninandroníny finoana kristiana

Fa rehefa tonga ny finoana, dia tsy feheziníizay mpitaiza intsony isika. Fa ianareo rehetra dia zanakíAndriamanitra aminíny finoana aníi Kristy Jesoa[43].

Tsy eo ambany lalŗna intsony isika; fotoaníny finoana izao, fa mbola tsy fotoaníny fahitana. Vaninandro tsara dia tsara izao (fizarŗm-potoana), voamariky ny maha any an-danitra aníi Kristy, ny maha etỳ an-tany ny Fanahy Masina ary ny fiandrasana ny fiverenaníny Tompo. Io no fotoana fifamofoaníny Eglizy sy i Kristy, ary firaisaníainíny voavidy tsirairay aminíny Tompony (fanahy iray aminy[44]). Fotoam-pahasambarana hisianíny fahafahana kristiana sy ny fahalalana aníAndriamanitra ho Ray aminíny alalaníi Jesoa.

Mbola misy fitahiana hafa mifamatotra aminíny finoana ny Tompo Jesoa: ny maha zanakíAndriamanitra, zanakalahiníAndriamanitra, mpandova[45], ny fonenaníi Kristy ao aminíny mpino[46], ny fandresena izao tontolo izao[47], ny fisitrahana zavatra tsy hita maso[48]Ö


 

5- Ny finoana iainana

Ny finoana, araka ny efa hitantsika, dia fifandraisaníaina eo aminíi Kristy natsangana taminíny maty sy ny mpino. Io fifandraisana vokatry ny Fanahy Masina sy kolokoloiny io dia miseho indrindra aminíny famakiana ny Baiboly, izay fantsona hitenenaníAndriamanitra amintsika, ary aminíny vavaka izay fomba iresahantsika aminíAndriamanitra. Ny fifandraisantsika manokana aminíAndriamanitra no ivoníny finoantsika ary koa ivoníny fijoroantsika ho vavolombelona. Io no mametraka sy mandamina ny fifandraisantsika hafa rehetra.

Ndeha hodinihintsika ŗry ny lafiny sasantsasany iainana ny finoana.

Ny finoana dia mamokatra asa tsara

Voaforona tao aminíi Kristy Jesoa mba hanao asa tsara, izay namboariníAndriamanitra rahateo mba handehanantsika eo aminy[49].

Efa hitantsika fa ny finoana ihany no hany afaka hanamarinana antsika, fa tsy ny fanaovana ny asaníny lalŗna akory. Kanefa ny tena finoana dia miasa, ary mamokatra asaníny finoana[50]. Ireo asa ireo no porofo eo anoloaníny olona fa marina isika. Raha tsy misy ny asa mampiseho ny finoana, dia maty izy[51].

ďNy finoana dia feno hafanam-po, mahery aminíny asa, mahery fo sy mafy, mamokatra lalandava. Mamokatra asa tsara mandrakariva izy, satria izay no toetranyĒ (Martin Luther). Miasa aminíny fitiavana[52] izy, loharanon-kery tsy misy toa azy eo aminíny fiainaníny kristiana. Hery hiasana, hery hankatoavana![53]

Ny finoana dia ampianarina aminíny ohatra aloha. Fijoroana ho vavolombelona tena manan-kery izy rehefa manova ny fiainantsika. Miseho aminíny teny koa izy: ďNino aho, ka dia nitenyĒ[54].

Ny fiainana aminíny finoana

Ny marina ho veloníny finoany[55].

Raha fantsona ahazoana ny fiainana mandrakizay ny finoana, dia izy ihany koa no fantsona hanehoana io fiainam-baovao io ho voninahitríAndriamanitra. ďFa izay ivelomako ankehitriny eo aminíny nofo dia ivelomako aminíny finoana ny ZanakíAndriamanitra, Izay efa tia ahy ka nanolotra ny tenany hamonjy ahyĒ[56].

Ny miaina aminíny finoana, dia miaina aminíny fahatokiana aníAndriamanitra andavanandro, aminíny andro rehetra iainana. Ary koa mianatra miteny hoe ďenyĒ aminíi Jesoa[57]: mamaly ny fanasany isaníandro mba hanaraka Azy, mandray ny teny fampanantenany, manaiky ny sitrapony. Io ďenyĒ io dia fanoloran-tena mitombo hatrany hatrany.

Ny finoantsika dia fanoloran-tena, ary koa fianteherana am-pitokiana aminíAndriamanitra, satria aminíny maha mahatoky Azy no ahitantsika hery mba ho mahatoky koa. Aoka isika tsy hieritreritra fa afaka manatanteraka aminíny heriníny tenantsika ihany izay takianíAndriamanitra, nefa aoka koa isika tsy hiraviravy tŗnana raha asainíAndriamanitra miasa. Ny finoana dia miankina aminíny Tompo isan-tsegondra, mba hahazoana ilay hery avy aminy, izay mahatonga antsika ho afaka hanompo Azy sy hanahaka Azy.

Farany, ny miaina aminíny finoana, dia miaina eo anatrehaníAndriamanitra, mahatsiaro fa manatrika eo Izy, fa manan-jo Izy. Tsy afaka miala tsy ho hitaníAndriamanitra ny olona[58], fa ny mpino kosa dia mikatsaka ny fanatrehaníIlay Andriamaniny sy ny fankasitrahany. Io lafiníny finoana io dia mifanakaiky indrindra aminíny fahatahorana aníAndriamanitra izay averimberina matetika ao aminíny Testamenta Taloha.

Tsy ampy ny hoe hiainaníny kristiana tsirairay aminíny finoana, ny fiangonana eo an-toerana koa dia tokony hanao izany. Tokony handeha am-pahamarinana aminíny finoana sy ny heriníny Fanahy Masina izy. Mitaky fahavononana sy faharetana isaníandro izany.

Ny fahasahianíny finoana

Finoana no nanekeníi Abrahama, rehefa nantsoina, hiainga hankany aminíizay tany ho azony ho lova; ka dia niainga izy, nefa tsy fantany izay halehany[59].

Ny finoana dia mianatra mitoky aminíAndriamanitra, na dia misy olana aza, na koa tena tsy fetezan-javatra mihitsy. Tsy mikaroka momba ny fomba hanatanterahana izany ny mpino; matoky aníAndriamanitra izay fantany fa mahefa ny zavatra rehetra izy; matoky ny teny fampanantenana nataoníAndriamanitra izy, na dia heverina fa sahisahy loatra aza izy. Ny fahasahianíny finoana dia mitarika handroso hatraminíny farany. Ny Tompo Jesoa dia tonga hatraminíny fanomezana ny ainy noho ny tsy fivadihany aminíAndriamanitra, ilay Rainy. Mandroso, satria tsy matoky afa-tsy Andriamanitra, satria tia Azy, satria izay antony hafa dia zava-poana ihany. Ny finoana dia mahari-pery satria fantany mialoha ny vokatra. Ny mpamafy dia efa mijery sahady ny vokatra. Aminíny tomany no hamafazana, satria na aiza na aiza hanaovana asaníAndriamanitra izay tahiana, dia misy aloha ny fangirifiriana, kanefa dia hijinja aminíny hiram-pifaliana[60].

Ny fisedrana ny finoana

Izany no iravoravoanareo, na dia ampalahelovina vetivety ankehitriny aminíny fakam-panahy maro samy hafa aza ianareo, raha tsy maintsy hisy izany, mba ho hita ho fiderana sy voninahitra ary fankalazana ny fizahan-toetra ny finoanareo (izay tsara lavitra noho ny volamena mety ho simba, na dia voazaha toetra taminíny afo aza), dia aminíny hisehoaníi Jesoa Kristy[61].

Ny finoana, ó ary hita mandrakariva ao aminíny Baiboly sy ny traikefaníny mpino izany ó, dia mandalo, na ho ela na ho haingana, fisedrana, fitsapana. Io fisedrana io dia miseho aminíny fomba samihafa. Voalohany aloha, ny mpino dia matetika mifanena aminíny fankahalana, ny fanaovana tsinontsinona, ny fanarabianíireo izay tsy mino aníAndriamanitra, raha tsy hilaza ny tranomaizina sy ny fampijaliana[62].

Ny mpino koa dia voazaha toetra aminíny toa tsy famalianíAndriamanitra ny vavaka ataony, na koa aminíny fangirifiriana, ny aretina, ny famoizana olon-tiana. Raha zohina, ny misedra antsika dia ny elanelana misy eo aminíny lafiníny finoana (izay fanjakŗníny fahamarinana tsy hita maso), sy ny tontolo hita maso. Satria ny finoana dia ny masom-panahy mibanjina ny fahamarinana any an-danitra.

Izany fizahan-toetra rehetra izany, eo am-pelatŗnaníAndriamanitra, dia fomba hanadiovana ny finoantsika tsy hisy taim-piraka[63]. Inona moa izany taim-piraka izany? Ny fahatokisan-tena[64], karazana tsy finoana, ny fizahozahoana indraindray. Ny fizahan-toetra koa dia maneho ny fisianíny finoana; manamafy azy izy satria ny mpino voazaha toetra dia mahatsapa fa mahatoky Andriamanitra ary mitana ny teny nolazainy. Farany, ny fizahan-toetra dia mamokatra faharetana. ďIndro, ataontsika fa sambatra izay efa naharitra. Efa renareo ny faharetaníi Joba, ary efa hitanareo ny faraníny nataoníny Tompo taminy, fa miantra indrindra ny Tompo sady be famindram-poĒ[65].

Aminíny andro fisedrana, dia aoka isika hahay hanovo hery aminíAndriamanitra aminíny alalaníny vavaka sy ny fihainoana ny teniny. Aoka isika hianatra hankatoa azy am-pahatokiana, na inona na inona miseho, tsy ho resiníny fahasarotana, ny fitebitebena sy ny firaviravian-tŗnana. Ny finoana dia maharitra aminíny fizahan-toetra. Mitombo izy aminíny fandiavany fizahan-toetra: ho aníny mpino, dia miaina[66] izany.

Ny tomponíny finoana

Mijery aníi Jesoa, Tomponíny finoantsika sy Mpanefa azy[67].

Ho fampirisihana antsika aminíny lŗlaníny finoana, dia tsy maintsy mijery aníi Jesoa isika. Izy no ilay olona tanteraka. Nandritra ny fiainany iray manontolo, dia nitoky taminíAndriamanitra Izy, ary nitoky hatraminíny fahafatesana[68] Izy. Feno tanteraka ny fankatoavany ny Andriamaniny, ary ny fahafatesany no fanehoana[69] lehibe indrindra aníizany; nivelona taminíny teniníAndriamanitra rehetra izy, taminíny fiankinan-doha tanteraka[70]. Noho izany, dia Izy no tomponíny finoana, Izy izay nialoha lŗlana taminíio lŗlaníny finoana izay alehantsika io, ary hisedrana antsika matetika. Ny Tompo Jesoa dia nandia io lŗlaníny finoana io, nanomboka taminíny voalohany ka hatraminíny farany, ary nentiny ho aminíny fahatanterahana ny finoana. Efa tratrany ny tanjona, ny fanatrehaníAndriamanitra Rainy am-boninahitra. Ankehitriny, any ambony any, ao aminíny voninahiny, no hitondraníny Tompo Jesoa ho antsika ny fampaherezany mba hahafahantsika mihazakazaka, am-paharetana sy ho voninahiny, ao aminíio lŗlana io. Mandra-pahatonganíilay andro be voninahitra izay hahatratrarantsika koa, miaraka aminíireo olona marobe vavolombeloníny finoana, ny hafaliana noho ny fanatrehany.


 

6- Famaranana

Ny finoana dia mitoetra ho zava-miafina satria fanomezaníAndriamanitra izany. Izay zavatra rehetra avy aminíAndriamanitra ó ny zavatra ataony, ny eritreriny ó dia mihazona foana lafiny tsy ahatakarantsika azy, zavatra miafina sy be voninahitra.

Eto am-pamaranana, dia tianay ny hanome fampirisihana roa loha:

Ny voalohany ho aníizay olona mbola tsy nanaiky aníi Jesoa ho Mpamonjy azy;

Ny faharoa hoa aníireo olona rehetra izay nino ny Tompo Jesoa, noho ny fahasoavana.

Manapa-kevitra ho aníi Kristy

Mino aho; vonjeo aho ho afaka aminíny tsy finoako[71].

Manolo-tena, mandray aníi Kristy ho ao aminíny fiainana, manaiky ny fahefany feno fitiavana, izany no dingana voalohany aminíny finoana. Nisy olona afaka nanoratra hoe: ďTsy fitsambikinana any aminíny zavatra tsy fantatra akory izany, satria Andriamanitra tsy mangina. Manasa ahy hametraka fanontaniana mafonja Izy momba ny fisianíizao tontolo izao, ny fifamahofahony, ny fisianíny olombelona. Manasa ahy hametraka izany fanontaniana izany Izy, dia hihaino Azy, hino Azy ary hiondrika eo anatrehany. Noho ny fahadisoako, dia mila aníi Kristy izay maty nisolo toerana ahy aho, mba hamafana ny fahotakoĒ.

Raha fintinina, dia tsotra ny fanontaniana mipetraka: Hanaiky aníi Kristy ve aho sa handa Azy? Tianay ny hampirisika ny tsirairay: ďRaiso ny fitiavaníAndriamanitra; fidio ny fiainana! Manapaha hevitra ho aníi Kristy. Aza mijanona eo aminíny fisalasalanao eo!Ē

Ny finoana, ny fanantenana ary ny fitiavana

Ary ankehitriny dia ireto telo ireto no mitoetra: ny finoana, ny fanantenana, ny fitiavana[72].

Matetika no nosoritana ny fifamatorana lalina eo aminíny finoana, ny fanantenana ary ny fitiavana, izay ampiarahina imbetsaka ao aminíny Soratra Masina[73]. Ireny toetra tsara kristiana rehetra ireny dia nipoitra sy tanteraka ao aminíi Jesoa. Ireny no manome ny kristiana ny tena maha izy azy ary tsy azo sarahina izy ireo. Ny finoana no mampitsimoka ao am-pontsika ny fanantenana ny fiverenaníny Tompo Jesoa, Ilay tia antsika. Izy no ahafahantsika mandray ny fitiavaníAndriamanitra. Ny fanantenana no manazava sy mampahery ny finoantsika. Ny fitiavana no mampamokatra ny finoana.

Ary isika efa mahalala sy mino ny fitiavaníAndriamanitra antsika[74].

Ho antsika mpino, io fanambarŗna tsara dia tsara nataoníny apostoly Jaona io momba ny fitiavaníAndriamanitra no milaza amintsika ny tsiambaratelo sy ny dikaníny finoana mandresy. Raha fintinina, ny mino, dia ny mahatsapa fa tia antsika Andriamanitra, ianao sy izaho. Tia antsika ho mandrakizay Izy ary isaníandro.

Handresy ny fitiavany.


 

7-      Fanontaniana miverimberina matetika

Izao, dia ndeha handinika fanontaniana sasantsasany izay matetika apetraka momba ny finoana, ary mazava ho azy fa tsy mihambo hitondra valiny voafaritra tanteraka akory, fa kosa manolotra lŗlana sasantsany ho saintsainina.

 

Siansa sy Baiboly

 

Inona no ifandraisaníny siansa sy ny Baiboly? Tsy mihevitra ve ianao fa aminíny farany, dia ho hazavainíny siansa daholo ny zavatra rehetra, ka ho lany andro ny Baiboly?

Ny maha siansa ny siansa dia ny famaliana ny hoe ďahoanaĒ. Manazava ny fizotraníny zavatra hita maso izy. Ny Baiboly kosa dia manazava ny fiaviany sy ny antony hisiany. Ndeha alaintsika ohatra ny fiara. Ny siansa dia manazava hoe ahoana no fomba hanaovana azy ary ahoana no fomba mampandeha azy. Fa tsy afaka hilaza amintsika kosa izy hoe inona no atao aminy, na aiza no toerana aleha. Ny siansa dia tsy afaka na oviana na oviana hilaza amintsika hoe nahoana no misy izao tontolo izao. Tsy ao anatiníny zavatra sahaniny ny nipoiraníizao tontolo izao sy ny tanjona nisiany.Tsy afaka koa izy hanome antsika toro-lŗlana moraly ho aníny fiainantsika.

Izany fanontaniana rehetra izany dia valianíny Baiboly, ary be noho izany aza no ataony. Manambara amintsika izy hoe iza Andriamanitra ary ahoana no fomba hifandraisana aminy. Mampiseho amintsika koa izy hoe inona moa isika, izay manana ireo filŗna moraly sy ara-panahy. Raha ny marina, dia matetika izy no mamoha ireo filŗna ireo aminíny fampisehoany ny tena haja aminíny maha olombelona antsika. Afaka mamaly izany koa izy, raha vohaintsika aminíny hafatra entiny ny saintsika.

Etsy andaniny, ny Baiboly dia mitondra valiny tena mitombina ho aminíireo fanontaniana navoitraníny zava-baovao hitaníny siansa moderina. Io siansa io tokoa mantsy no ďnampisehoĒ fa misy lamina azo fantarina sy fifandanjana aminíny kely indrindra. Amboniníizany, io lamina io, io fandaminana ny tontolo io, dia takatry ny saintsika izay voafetra ihany. Nahoana? Avy aiza ny fandaminana izao tontolo izao? Ary nahoana isika no afaka mahazo io laminíizao tontolo izao io?

Ny valiny omeníny Baiboly dia izao: Andriamanitra Izay namorona ny tontolo no nanome antsika koa fisainana sy fahaizana, toy ny fitiavana hahafantatra. Io Andriamanitra izay nanome ahy saina io no nanao izay hahafa-po ilay saina. Nanambara ny tenany Izy, ary, amboniníizany rehetra izany, manolotra ny fitiavany sy ny famelan-kelony, ny fiainana mandrakizay, ho aníny olona mpanota. Izany no antony tokony hamakiana ny Baiboly, izany no antony tokony hinoana azy.

 

Fahamarinana azo antoka lazainíny siansa sy fahamarinana azo antoka lazainíny finoana kristiana

 

Tsy heverinao ve fa afaka manambara fahamarinana azo antoka ny siansa nefa ny finoana dia milaza hevitra tsy maharesy lahatra fa marina tanteraka?

Ny fomba fiasaníny siansa dia mifototra aminíny vinavina maromaro izay ekena ho marina tsy iadian-kevitra. Amboniníizany, afaka mandini-javatra isika noho ireo fitaovana namboarintsika sy ny fomba amintinaníny saintsika izay hita. Noho izany, ny fahalalaníny olombelona dia tsy maintsy misy lafiny tsy azo antoka foana. Tsy manambara fahamarinana azo antoka izany ny siansa, fa kosa fahalalana marina aminíny fotoana sy toerana voafaritra. Satria tokoa mantsy, izany fahalalana izany dia miankina aminíny volavolan-kevitra efa nekena ho marina tany aloha.

Ny fanambarŗna azo antoka entiníny finoana kosa dia mipoitra avy aminíny fihainoana aníIlay Andriamanitra velona mandrakizay, izay miresaka amintsika ao aminíny Teniny, dia ny Baiboly. Aminíny alalaníny Fanahiny no hanamarinaníAndriamanitra ao am-pontsika fa azo antoka ny fanambarŗna ao aminíny Soratra Masina. Ny fanambarŗna azo antoka entiníny finoana dia mihoatra noho ny fijerena ny lafiny ara-tsaina fotsiny, satria nipoitra avy aminíny fifankahitana taminíAndriamanitra. Ny fanambarŗna ao aminíny Baiboly dia mahakasika antsika lalina kokoa noho ny rijankevitra siantifika, satria ny maha isika antsika tanteraka no tafiditra ao, indrindra fa ara-moraly.

 

Finoana sy fahendrena

 

Tsy mifanohitra ve ny finoana sy ny fahendrena?

Nisy afaka nanoratra momba izany hoe: ďIlay Andriamanitra velona mandrakizay, tsy manam-petra, no tonga zazakely, avy eo dia mpandrafitra mahantra, nijaly taminíny fahafatesana mahamenatra teo aminíny hazofijaliana, tena niverina ho velona marina, ary noho izany dia ambaraníAndriamanitra fa marina izay mino aníi JesoaĒ, ireo zavatra manan-danja rehetra aminíny finoana kristiana ireo dia tena fahadalana mihitsy ho aníny olombelona[75]. Ny marina anefa, dia mampiseho indrindra ireo fa misy Andriamanitra mendrika izany anarana izany. Tsy Andriamanitra araka ny famerako Azy, vokatry ny fisainako. Fa Andriamanitra tsy misy fetrany, izay manana fihevitra mihoatra tanteraka izay mba mety ho takatry ny saiko. Avelako eo izany ny hamboko hitoky fa ny saiko no hany mpitsara farany. Manetry tena aho hihaino aníAndriamanitra. Miteny ao aminíny Baiboly Izy ary manolotra porofo aza hodinihiníny saiko: ny fahagagana momba ny Fahariana, ny fahagagana momba ny nananganana aníi Jesoa Kristy taminíny maty ary ireo faminaniana marobe tanterakaÖĒ

Noho izany, ny finoako no manazava ny saiko. Volavolainy indray ireo fihevitro fahiny, ireo zavatra ninoako an-tsokosoko, ary ovŗny ny fomba fitiavako na ny fomba fisainako. Tsy hoe mino tsy mahafantatra aho fa kosa mahafantatra satria mino sy manaiky ny fihevitríAndriamanitra. Aminíizay dia mihetsika ny saiko hahalala bebe kokoa ny lamina napetrakíAndriamanitra izay mifantoka aminíi Jesoa Kristy, Izy izay ďny Voalohany sy ny Farany, ny fiandohana sy ny fiafaranaĒ[76].

 

 

Finoana sy fihetseham-po

 

Ahoana no ahazoako antoka fa manana finoana aho? Tsy tokony hahatsapa zavatra sasantsasany ve, na miaina fanandramana sasantsasany?

Fakam-panahy mandrakariva, nandritra ny vanim-potoana nifandimby, ny fitadiavana hanorina ny fiadananíny tena aminíny fihetseham-po na ny traikefa. Raha tena dinihina, tsy mitoky aminíAndriamanitra izany fa aminíny tena. Izay no lalan-diso aminíny olona vontom-pinoana, ary mbola loza mananontanona mandraka ankehitriny izany. Kanefa ny fototry ny finoana kristiana dia tsy ny ďizahoĒ velively, na koa ny asaníny Fanahy Masina ato anatiko, fa kosa ny TeniníAndriamanitra. Ny iantefany koa dia tsy ilay ďizahoĒ fa i Jesoa Kristy.

Tsy iadian-kevitra fa ny finoana dia mety hiteraka fihetseham-po ahatsiarovana ho sambatra ao anaty ao, nefa tsy izany no tokony ho fototry ny fiadanantsika. Raha toa ny fihetseham-po no omentsika ny loha-laharana, ny finoana sy ny fisalasalana dia tsy inona akory fa anarana omentsika ny toe-pontsika miovaova. Tsy ny ao anatintsika velively akory no ataoníny finoana ho fototry ny fitsaharana. Tsotra ihany no ahazoantsika ny fiadanana, dia ny mino izay lazainíAndriamanitra ao aminíny Soratra Masina, ary tsy mitady hanamarina ny fisianíny finoantsika aminíny fihetseham-po sasantsasany. Tsy tokony hitoky am-pahiny aminíi Kristy isika, ary am-pahiny aminíny finoantsika. Ny zavatra takiana amintsika dia, voalohany indrindra, ny mino tsotra izao, aminíny fontsika manontolo, fa tanteraka ny asam-pamonjena nataoníi Kristy taminíny nahafatesany teo aminíny hazofijaliana. Manaraka izany, dia miaina aminíio fototra io, aminíny fankasitrahana aníAndriamanitra.

 

Ampy ve ny tso-po?

 

Tsy heverinao ve fa ny zava-dehibe dia ny mino sy ny tso-po, fa tsy dia ilaina loatra ny mifantoka aminíny vontoatiníizay inoantsika?

Ny fisainana toy izany, izay mateti-pitranga, dia mety ho hita hoe malalaka, kanefa dia diso sy mamoa-doza izany. Ndeha isika haka ohatra tsotra iray: Tsy satria akory mino ianao fa mafy ny tohatra iray no tsy hahatapaka azy rehefa iakaranao! Ny zavatra manan-danja, dia tsy ny hoe mino, fa ny mino izay lazainíAndriamanitra amintsika, ary mahatoky Azy mba ho famonjena antsika. Tsy azo sarahina aminíny loharano nipoirany ny finoana: ny TeniníAndriamanitra. Raha jerena aza ao aminíny Testamenta Vaovao, ny voambolana hoe ďfinoanaĒ dia milaza na ny fandraisana ny TeniníAndriamanitra, na io Teny io mihitsy.

Izany koa no antony tsy ampifangaroana ny finoako aminíny faniriako manokana (milaza fa marina ny faniriako), na aminíny fanapaha-kevitra tsy marim-pototra. Ny finoako dia tsy maintsy faharesen-dahatra ateraky ny famakiako ny Baiboly, sy ny fanambarŗna ao anatiny, izay tsy miankina amiko, ary marina tanteraka satria Andriamanitra no nanao izany.

ďNy teny vavolombelonao dia marina indrindraÖ Jehovah ŰĒ[77].


 

Mifandraika aminíio lohahevitra io, dia mampirisika ny famakiana ireto asa soratra ireto izahay:

 

Miteny Andriamanitra, mino isika, Ph. Fournier- H. LaŁgt

 

Ny hevi-baventy ao aminíny Baiboly, F. Gfeller

 

Miara-dia aminíi Jesoa Kristy, H. L. Heijkoop

 

Mifandray aminíAndriamanitra, F. Gfeller

 

Abidianíny kristiana, W. Gschwind



[1] Aminíity lahatsoratra ity, dia mitovy ny dikaníny hoe mino sy finoana.

[2] Hebreo 11. 6

[3] Ny fahafantarana aníAndriamanitra aloha voalohany indrindra, dia fifandraisana aminy. Voalaza fa hita taratra aminíizany atao hoe fifandraisana izany ny fototry ny teny hebreo ampiasaina aminíny hoe finoana (emŻna). Io voambolana io dia avy aminíilay teny midika hoe ďfahamarinanaĒ (aminíny teny hebreo: ťmet), ary manambara ny fifandraisana iainaníolon-droa.

[4] 1 Tesaloniana 1. 9

[5] 1 Jaona 5. 9

[6] 1 Korintiana 13. 12

[7] Jaona 3. 33

[8] Ny voambolana hoe ďminoĒ aminíny teny hebreo dia manana fototra mitovy aminíny hoe ďamenĒ, izay midika hoe ďmarina tokoaĒ.

[9] Hebreo 11. 1

[10] Romana 8. 16

[11] Isaia 26. 3,4

[12] Jaona 14. 1

[13] Jaona 3. 36

[14] 1 Timoty 1. 15

[15] 1 Korintiana 15. 1-4

[16] Jaona 14. 6 

[17] Jaona 5. 39 ; Lioka 24. 27

[18] Romana 10. 17

[19] 1 Tesaloniana 2. 13

[20] Joda 3

[21] 1 Timoty 3. 9

[22] Jaona 3. 5

[23] Jaona 6. 44

[24] Jaona 1. 13

[25] Filipiana 1. 29 ; Efesiana 2. 8

[26] Asa 16. 14 ; Matio 16. 17 ; 1 Korintiana 12. 3

[27] Romana 2. 7

[28] Joba 33. 14

[29] Genesisy 15. 6 ; Eksodosy 4. 31 ; Marka 16. 16 ; Jaona 3. 16 ; 1 Korintiana 1. 21; Hebreo 11. 6; 1 Jaona 5. 13

[30] Romana 3. 26

[31] Romana 8. 30

[32] Romana 3. 24-26

[33] Galatiana 3. 10

[34] Romana 5. 1

[35] 1 Jaona 5. 13

[36] Romana 6. 23

[37] Jaona 17. 3

[38] Galatiana 3. 14

[39] Asa 2. 33

[40] Efesiana 1. 13

[41] Toy ny fitenenana aminíny teny tsy fantatra. Io fanomezana io dia tsy zaraina aminíny mpino rehetra (1 Korintiana 12. 30). Tsy azo lazaina fa ny fitenenana aminíny teny tsy fantatra dia ďdingana tsy maintsy ataoĒ hanaporofoana fa nandray ny Fanahy Masina.

[42] Galatiana 3. 2

[43] Galatiana 3. 25-26

[44] 1 Korintiana 6. 17

[45] Galatiana 4. 7

[46] Efesiana 3. 17

[47] 1 Jaona 5. 4

[48] Hebreo 11. 27

[49] Efesiana 2. 10

[50] 1 Tesaloniana 1. 3

[51] Jakoba 2. 17

[52] Galatiana 5. 6

[53] Romana 16. 26

[54] 2 Korintiana 4. 13

[55] Habakoka 2. 4

[56] Galatiana 2. 20

[57] Lioka 1. 38

[58] Salamo 139. 7

[59] Hebreo 11. 8

[60] Jaona 4. 35 ; Salamo 126. 6

[61] 1 Petera 1. 6-7

[62] Genesisy 22. 1 ; Hebreo 11. 36

[63] Malakia 3. 3

[64] 2 Korintiana 1. 9

[65] Jakoba 5. 11

[66] 2 Tesaloniana 1. 4 ; 1 Petera 1. 7 ; Isaia 38. 16

[67] Hebreo 12. 2

[68] Salamo 16. 1 ; Salamo 40. 1-2

[69] Jaona 10. 18

[70] Matio 4. 4

[71] Marka 9. 24

[72] 1 Korintiana 13. 13

[73] Kolosiana 1. 4

[74] 1 Jaona 4. 16

[75] 1 Korintiana 1. 18

[76] Apokalypsy 22. 13

[77] Salamo 93. 5